12:10 04/10/21 Print

Chè Thái tìm lại hương xưa

Người trồng chè đã quá thấm thía về một thời đáng quên. Giờ đây, chè Thái Nguyên đang nỗ lực tìm về hương xưa, nhưng ở một cách nghĩ, cách làm khác xưa...

Không ai phủ nhận quan niệm “chè Thái Nguyên, tự nó đã ngon rồi’. Chè Thái tích tụ tinh túy của núi Hồng, Tam Đảo. Hương chè quyện hương nước của dòng sông Công huyền thoại, dòng sông Cầu thơ mộng hiền hòa lượn qua nẻo vùng trung du nửa đồng bằng, nửa núi. Cùng với hồ Núi Cốc, trà trở thành niềm tự hào khắp năm châu bốn biển của người dân ATK đất thép Thái Nguyên.


Trồng chè an toàn, bền vững là hướng đi mới tại các hộ gia đình tại xã Tân Cương (TP. Thái Nguyên). Ảnh: ĐVT.

Ngoài Tân Cương (TP. Thái Nguyên), chè Thái định danh 3 vùng nổi tiếng khác là Đồng Hỷ, Phú Lương và Đại Từ. Những địa danh trên đều nằm ven lưu vực của 2 dòng sông màu nhiệm. Cây chè phát triển tự nhiên, được trồng, chăm sóc, chế biến tự nhiên. Chính sự tự nhiên ấy đã mang lại sự nổi tiếng tự nhiên cho trà Thái với danh xưng “Thủ phủ trà Việt”, “Tinh hoa trà Viêt”.

Cuối thế kỷ trước, sự tự nhiên bắt đầu bị phá vỡ. Đầu tiên là quy hoạch vùng chè bị phá vỡ với sự phát triển ồ ạt của các nương chè. Tiếp đó là quy trình sản xuất truyền thống bị thay đổi chóng mặt với thập cẩm các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) tràn vào nương chè. Sau cùng là hàng chục loại giống mới xuất hiện xen vào không thể kiểm soát.

Bà Nguyễn Thị Thoa, một tiểu thương gắn với chè nhiều năm phân tích, ở vào thời điểm ấy, sự thay đổi như là một tất yếu không thể cưỡng được. Thuốc BVTV mang lại hiệu quả tức thì thay cho những cách làm lạc hậu trước đó. Sâu chết, hình thái lá chè xanh hơn, không bị rám, không bị rỗ.

Có phân bón hóa học, nương chè bóng hơn, mỡ hơn. Bản thân những thương lái còn thích những nương chè được chăm sóc theo cách mới và coi đó là sự mạnh dạn đầu tư. Người làm chè cũng như thương lái mua chè cùng tồn tại một quan niệm, đã trồng chè thì không thể không thuốc sâu.

Sâu chè có bị tiêu diệt triệt để thì búp chè mới tươi, non, không bị phồng rộp. Thực tế đó đã khiến những hộ làm chè tại các vùng “lõm” về trình độ thâm canh đã lạm dụng thuốc BVTV. Có nhiều loại thuốc cực độc đã bị cấm nhưng người dân vẫn có thể lén lút mua được để sử dụng trên chè như Triozan, Monitor, Pezan, Kasai, Ken Tan…


Trồng chè hưỡng hữu cơ đang giúp chè Thái Nguyên lấy lại hương vị đặc sắc vốn có, nhưng vẫn đảm bảo môi trường bền vững, giá trị gia tăng và lợi thuận cho nông dân. Ảnh: TN.

Phun thuốc một lần không hết sâu thì phun lần 2, lần thứ 2 chưa đạt thì trộn kết hợp thuốc của 2 lần vào phun tiếp. Nếu vẫn chưa thấy sâu chết thì mua loại cực độc hơn về phun diệt tất cả các loại sâu trong một lần phun.

Cách sử dụng cũng vô tội vạ, nhiều người chọn mua thuốc bằng cách mượn vỏ chai hay bao bì thuốc BVTV của hàng xóm để đi mua. Thậm chí là mô tả về triệu chứng bệnh trên nương chè để chủ cửa hàng bán cho thuốc gì thì dùng thuốc đó. Có người lại dùng thuốc cho các loại cây trồng khác để phun cho chè. Chính người đi phun về xong còn say lử khử.

Nhưng rất nhanh, nương chè được thâm canh kiểu mới cũng chẳng khác nào thôn nữ lên tỉnh, choàng lên mình bộ cánh lộng lẫy nơi phồn hoa mà đánh quên bản thể đẹp “chân quê”.

Bà Tống Thị Kim Thoa (Giám đốc HTX chè Kim Thoa, xã Phúc Xuân, TP. Thái Nguyên) nhớ lại vẫn còn ám ảnh bởi cách nghĩ, cách làm khi ấy, sao mà dại, mà khổ đến vậy!

Sau mỗi lứa chè là các loại phân bón đổ lên nương chè. Thấy chè bị sâu là phun. Phun đủ các chủng loại thuốc, chừng nào thấy sâu chết thì thôi. Kể cả những loại thuốc độc hại, thậm chí có hộ dùng cả thuốc diệt cỏ...

Nương chè không có một con giun, cũng chẳng thể tìm được một con nhái. Cây chè cọc lại, rễ cây cằn khô, lá chè chứa đầy chất dinh dưỡng hóa học và dư lượng thuốc BVTV vô tội vạ. Nhưng rồi từng ngày, năng suất chè sụt giảm thảm hại, mới có câu: "Cân chè cân đạm, lá chè nhỏ như lá rau má".

IPM - nền móng sản xuất chè an toàn

Bà Đào Thanh Hảo, Giám đốc HTX chè Hảo Đạt (TP. Thái Nguyên) cho biết, HTX vừa có sản phẩm vinh dự được xếp hạng OCOP 5 sao.


Nơi chế biến, đóng gói chè luôn được các HTX và cơ sở sản xuất chè tại Thái Nguyên quan tâm, sạch, mát. Ảnh: ĐVT.

Để có được vinh dự ấy, HTX đã có những bước chuyển đổi liên tục với mục tiêu không ngừng nâng cao chất lượng cho sản phẩm chè. Trong suốt lộ trình đó, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) là nền móng để tạo dựng thương hiệu. Các quy trình thực hành sản xuất an toàn sau này cũng đều có yếu tố từ IPM.

Ông Hoàng Văn Dũng (nguyên Phó Giám đốc Sở NN-PTNT, Thường trực Hội chè Thái Nguyên) là người đặc biệt say mê, đắm đuối với cây chè.

Theo ông Dũng, bước chuyển dịch, tự phát trong chăm sóc, chế biến chè trước đây đã khiến người làm chè, thương hiệu chè bị trả giá. Và khi ấy, IPM xuất hiện như một cứu cánh để cơ quan quản lý nhà nước cũng như người dân thống nhất và tìm được tiếng nói chung để “quay đầu”.

Bây giờ, qua thống kê cũng như cảm quan có thể tự tin khẳng định, hầu hết những nương chè Thái Nguyên đã hồi xanh, cây chè đã mạnh hơn, người làm chè đã khỏe hơn cái thời đáng quên trước kia.

Đồng Văn Thưởng

Theo Nông sản việt/Nông nghiệp

Ý kiến bạn đọc

0 đánh giá Chè Thái tìm lại hương xưa

0
Chọn đánh giá của bạn

0 bình luận

Tin tức liên quan

Thay đổi phương thức tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa, kinh tế nông nghiệp, sản xuất xanh

Thay đổi phương thức tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa, kinh tế nông nghiệp, sản xuất xanh

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên kêu gọi các nhà phân phối, các tập đoàn kinh doanh thương mại, các tập…

7 tháng năm 2021, ngành nông nghiệp Việt Nam trở thành điểm sáng xuất siêu

7 tháng năm 2021, ngành nông nghiệp Việt Nam trở thành điểm sáng xuất siêu

Trong 7 tháng đầu năm 2021, khi cán cân thương mại của cả nước nghiêng về nhập siêu thì ngành…

Chính thức quy hoạch Vân Đồn thành trung tâm công nghiệp giải trí có casino

Chính thức quy hoạch Vân Đồn thành trung tâm công nghiệp giải trí có casino

Huyện Vân Đồn, Quảng Ninh được quy hoạch kinh tế biển đa ngành, đa lĩnh vực, trung tâm công nghiệp…

Chính thức thông quan cửa khẩu Hữu Nghị để giải cứu nông sản

Chính thức thông quan cửa khẩu Hữu Nghị để giải cứu nông sản

Sáng 5-2, đoàn công tác liên ngành tỉnh Lạng Sơn đã kiểm tra công tác phòng chống dịch bệnh tại…

Khát vọng bứt phá của ngành nông nghiệp Việt Nam năm 2020

Khát vọng bứt phá của ngành nông nghiệp Việt Nam năm 2020

Bộ Trưởng Nguyễn Xuân Cường khẳng định nhiều thách thức, nhưng toàn ngành nông nghiệp vẫn phấn đấu xuất khẩu…

Ngày vía Thần Tài: Người dân đeo khẩu trang xếp hàng chờ mua vàng

Ngày vía Thần Tài: Người dân đeo khẩu trang xếp hàng chờ mua vàng

Không ngoài dự đoán, ngày Vía Thần Tài năm 2020, nhiều người dậy từ sáng sớm xếp hàng mua vàng…

Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam ký kết hợp tác trao đổi sản phẩm nông sản hữu cơ Việt Nam - Hàn Quốc

Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam ký kết hợp tác trao đổi sản phẩm nông sản hữu cơ Việt Nam - Hàn Quốc

Sáng 27/11 vừa qua Trung tâm Truyền thông và Xúc tiến thương mại hữu cơ Việt Nam đã ký biên…

Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam tham gia Hội nghị giao thương, kết nối cung cầu hàng hóa giữa Hà Nội với 58 tỉnh thành

Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam tham gia Hội nghị giao thương, kết nối cung cầu hàng hóa giữa Hà Nội với 58 tỉnh thành

Ngày 20/11, UBND TP. Hà Nội đã phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị giao thương, kết…

Cơ hội vàng nâng tầm hạt gạo Việt

Cơ hội vàng nâng tầm hạt gạo Việt

Từ giải thưởng của một cuộc thi đến việc đưa thương hiệu gạo Việt ra thế giới vẫn còn là…

Việt Nam đoạt giải gạo ngon nhất thế giới 2019

Việt Nam đoạt giải gạo ngon nhất thế giới 2019

Hạt gạo ST24 của Việt Nam đã xuất sắc vượt qua gạo của Thái Lan để nhận giải Gạo ngon…

Tin mới cập nhật

Tôn vinh các điển hình tiên tiến nông nghiệp hữu cơ toàn quốc lần thứ II

Tôn vinh các điển hình tiên tiến nông nghiệp hữu cơ toàn quốc lần thứ II

Sáng ngày 26/11, tại Hà Nội, Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 10…

Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập VOAA và tôn vinh điển hình tiên tiến phát triển nông nghiệp hữu cơ toàn quốc

Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập VOAA và tôn vinh điển hình tiên tiến phát triển nông nghiệp hữu cơ toàn quốc

Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam và Lễ tôn vinh các…

Nguyên Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Nông nghiệp hữu cơ là xu thế của tương lai

Nguyên Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường: Nông nghiệp hữu cơ là xu thế của tương lai

Nông nghiệp hữu cơ (NNHC) đang là xu hướng phát triển tất yếu của thế giới hiện nay, bởi phương…

10 năm Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam: Dấu mốc lịch sử

10 năm Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam: Dấu mốc lịch sử

Với 10 năm hình thành và phát triển, Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam luôn là cầu nối,…

Hệ thống đảm bảo cùng tham gia – PGS (bài 3): Điều kiện nào để nông dân được cấp chứng nhận PGS?

Hệ thống đảm bảo cùng tham gia – PGS (bài 3): Điều kiện nào để nông dân được cấp chứng nhận PGS?

PGS là gì, PGS ra đời trong hoàn cảnh nào…, để hiểu rõ hơn về cụm từ “PGS”, Tạp chí…

Bưởi đỏ lần đầu xuất khẩu sang Vương quốc Anh

Bưởi đỏ lần đầu xuất khẩu sang Vương quốc Anh

Chiều 24/11, Ủy ban nhân dân huyện Tân Lạc phối hợp với Sở NN-PTNT Hòa Bình và Công ty CP…

4 Khuyến nghị của EC tháo gỡ 'thẻ vàng' IUU

4 Khuyến nghị của EC tháo gỡ 'thẻ vàng' IUU

Bộ NN&PTNT vừa báo cáo Chính phủ về kết quả làm việc với EC về tình hình chống khai thác…

Bạc Liêu: Tập trung mũi nhọn vào ngành tôm

Bạc Liêu: Tập trung mũi nhọn vào ngành tôm

Tỉnh Bạc Liêu quyết tâm xây dựng tỉnh trở thành trung tâm của ngành công nghiệp tôm cả nước cả…

Ngày mai sẽ tường thuật trực tiếp Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam

Ngày mai sẽ tường thuật trực tiếp Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam

Ngày mai 26/11/2022, Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam sẽ tổ chức Lễ kỷ niệm 10 năm thành…

Mở cửa thị trường nông sản sang một số nước thành công

Mở cửa thị trường nông sản sang một số nước thành công

Cục Bảo vệ thực vật vừa công bố hoàn thành mở cửa thị trường Nhật Bản cho nhãn, thị trường…

Tin đọc nhiều

Vợ chồng GS “biết tuốt” Nguyễn Lân Dũng bị ung thư và giải pháp chống thuốc trừ sâu hóa học (Kì 1): Nỗi đau của cả dân tộc

Vợ chồng GS “biết tuốt” Nguyễn Lân Dũng bị ung thư và giải pháp chống thuốc trừ sâu hóa học (Kì 1): Nỗi đau của cả dân tộc

Là những giáo sư đầu ngành ở các lĩnh vực vi sinh vật và y học, đồng thời sống rất…

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Dư luận ở huyện Krông Păk (Đắk Lắk) rất xôn xao trước vụ việc Công ty Cổ phần Cà phê…

Vĩnh Phúc: Ghi nhận ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng, có đi ăn cỗ tiếp xúc với nhiều người

Vĩnh Phúc: Ghi nhận ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng, có đi ăn cỗ tiếp xúc với nhiều người

Vĩnh Phúc vừa ghi nhận một người đàn ông dương tính với ARS-CoV-2 sau khi tiếp xúc với vợ là…

Thêm nhiều nước EU cấm tiêu thụ mì Hảo Hảo: Tổng Giám đốc Acecook Việt Nam đang 'nói dối'?

Thêm nhiều nước EU cấm tiêu thụ mì Hảo Hảo: Tổng Giám đốc Acecook Việt Nam đang 'nói dối'?

Thêm nhiều nước EU cũng đưa ra cảnh báo thu hồi các sản phẩm mì Hảo Hảo của Công ty…

Tam Đảo - Vĩnh Phúc: Khách du lịch bị hành hung vì thắc mắc việc thu vé trông giữ xe “cắt cổ”?

Tam Đảo - Vĩnh Phúc: Khách du lịch bị hành hung vì thắc mắc việc thu vé trông giữ xe “cắt cổ”?

Công an thị trấn Tam Đảo giải quyết đơn tố cáo của công dân về hành vi có dấu hiệu…

Quảng cáo slide danh mục tin