Hà Tĩnh nâng giá trị cam bằng phương pháp canh tác hữu cơ

Ở Đồng Lộc, cây cam được xem là một trong những nguồn lực kinh tế quan trọng của địa phương.

Thay đổi cách chăm sóc vườn cam

Với khoảng 7.400 ha cam, Hà Tĩnh có những vùng sản xuất gắn với sinh kế của nhiều hộ nông dân. Tuy nhiên, việc sử dụng phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật hóa học trong canh tác đặt ra yêu cầu quản lý đầu vào chặt chẽ hơn, bảo vệ đất và duy trì sức sản xuất của vườn cây.

Giai đoạn 2024–2025, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh triển khai mô hình “Sản xuất cam theo phương pháp hữu cơ gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm” tại xã Mai Hoa, quy mô 3 ha, với 3 hộ trồng cam chanh tham gia.

Các hộ được hướng dẫn kiểm soát vật tư đầu vào, sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học và điều chỉnh cách chăm sóc vườn. Quá trình thực hiện chú trọng cải tạo đất, quản lý dinh dưỡng và phòng trừ sâu bệnh.

Theo kết quả đánh giá mô hình, năng suất cam năm 2024 đạt 7,56 tấn/ha, năm 2025 tăng lên 8,5 tấn/ha. Chất lượng quả được cải thiện, mẫu mã đồng đều, màu sắc đẹp, vị ngọt đậm. Lợi nhuận đạt gần 110 triệu đồng/ha, cao hơn khoảng 15–20% so với phương thức canh tác truyền thống.

Đây là kết quả tại mô hình được theo dõi, tạo cơ sở để cơ quan khuyến nông tiếp tục hướng dẫn người dân áp dụng phương pháp sản xuất mới.

Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh triển khai mô hình tại xã Đồng Lộc với quy mô 13 ha. Các hộ tham gia được hướng dẫn thực hiện quy trình theo tiêu chuẩn TCVN 11041-2:2017 về trồng trọt hữu cơ, chú trọng quản lý vật tư, chăm sóc đất, kiểm soát sâu bệnh và ghi chép nhật ký sản xuất.

Tại HTX Tân Phương Đông, thôn Nhật Tân, anh Lê Phương, đại diện HTX, cho biết các thành viên tập trung kiểm soát nguồn vật tư, quy trình chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Phân vi sinh, chế phẩm sinh học được sử dụng kết hợp với hệ thống tưới tự động trong quá trình chăm sóc vườn.

Theo anh Phương, tuân thủ quy trình và ghi chép đầy đủ là yêu cầu quan trọng trong giai đoạn chuyển đổi, làm cơ sở theo dõi sản xuất và tiến tới đáp ứng yêu cầu chứng nhận.

Người trồng cam sử dụng các chế phẩm sinh học để tiêu diệt côn trùng

Gắn chuyển đổi với đầu ra

Xã Đồng Lộc hiện có khoảng 350 ha cam, sản lượng hơn 2.500 tấn mỗi năm. Cùng với kinh nghiệm của người trồng, vùng sản xuất này là điều kiện để địa phương triển khai các mô hình nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Ông Phan Anh Đức, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Lộc, cho biết địa phương khuyến khích người dân đổi mới phương thức sản xuất. Bên cạnh hỗ trợ hoàn thiện kỹ thuật, xã chú trọng kết nối hộ dân, hợp tác xã với siêu thị, cửa hàng nông sản và các kênh thương mại điện tử để mở rộng tiêu thụ.

Việc tổ chức sản xuất theo quy trình cần đi cùng kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Đối với những diện tích đang chuyển đổi, thông tin giới thiệu sản phẩm phải phản ánh đúng tình trạng thực tế, phân biệt rõ với sản phẩm đã được chứng nhận hữu cơ.

Sản xuất theo phương pháp hữu cơ được xác định là một hướng đi triển vọng.

Hà Tĩnh đã phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2024-2030, đặt mục tiêu đến năm 2030 có 2.500 ha đất trồng trọt đạt tiêu chuẩn hữu cơ. Cây cam được xác định là một trong những cây trồng có lợi thế để phát triển vùng sản xuất, gắn với ứng dụng tiến bộ kỹ thuật.

Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh, cho biết đơn vị sẽ tiếp tục chuyển giao kỹ thuật, hướng dẫn quy trình sản xuất hữu cơ, hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng và kết nối doanh nghiệp tiêu thụ.

Trung tâm đồng thời sẽ hoàn thiện quy trình kỹ thuật sản xuất cam hữu cơ để phục vụ tập huấn, chuyển giao và nhân rộng trên địa bàn tỉnh.

Từ mô hình tại Mai Hoa đến diện tích đang triển khai ở Đồng Lộc, quá trình chuyển đổi đang được thực hiện từng bước. Những công việc tiếp theo tập trung vào hoàn thiện kỹ thuật, duy trì hồ sơ, đáp ứng yêu cầu chứng nhận và củng cố liên kết tiêu thụ, tạo điều kiện để người trồng cam nâng cao hiệu quả sản xuất.