11:02 12/02/22 Print

Nét đặc sắc trong lễ hội “Linh tinh tình phộc” ở Phú Thọ

Cứ vào đêm 11 rạng sáng 12 tháng Giêng hàng năm, tại làng Trám, xã Tứ Xã, Lâm Thao, (Phú Thọ), lễ hội Nõ Nường lại chính thức khai hội với nhiều hình ảnh đặc sắc “có một không hai”.

Giữ gìn và phát huy giá trị của lễ hội trò trám - ảnh tư liệu

Theo các cụ cao niên kể lại, đây là lễ hội độc đáo có một không hai của người Việt được người dân nơi đây trân trọng, gìn giữ, nhằm tôn vinh tín ngưỡng phồn thực, phản ánh nét văn hóa đặc trưng của dân cư nông nghiệp.

Theo đó, lễ hội gồm ba phần chính là diễn trò, tế lễ và lễ Mật. Ở phần diễn trò, vào đêm 11 tháng Giêng, các trò đi cày, cấy, câu cá, đánh lờ, dệt lụa, cung bông, thợ mộc, mua Xuân - bán Xuân và dạy học được trình diễn tại sân miếu Trò.

Ngoài ra, chính người dân Tứ Xã tham gia diễn trò “Tứ dân chi nghiệp,” còn gọi là “bách nghệ khôi hài” - một màn kịch dân gian vui nhộn khắc họa 4 nghề chính trong đời sống (sỹ, nông, công, thương) với những làn điệu dân ca riêng biệt của vùng quê đất Tổ.

 Miếu Đụ Đị - nơi sẽ diễn ra cảnh đôi vợ chồng làm “chuyện ấy” trong đêm tối

Sau phần diễn trò là phần tế lễ của các cụ cao niên trong làng, được thực hiện từ lúc 22h30 phút ngày 11 tháng Giêng đến 0 giờ ngày 12 tháng Giêng.

Điểm hấp dẫn và thu hút sự quan tâm của người xem hơn cả là phần lễ Mật. Đây là lễ cầu mong cho nòi giống sinh sôi.

Sau phần tế lễ, cụ Thủ từ miếu Trò thắp hương và rước “nõ nường” - hai vật tượng trưng cho giới tính nam và nữ (được làm bằng gỗ và sơn màu đỏ) thờ trong miếu Trò rồi trao cho đôi nam nữ đã được dân làng chọn từ trước.

Nếu không có dịch COVID-19 thì trước giờ diễn ra lễ hội người dân kéo đến sân Miếu rất đông 

Sau đó, toàn bộ đèn, nến trong và ngoài miếu đều tắt, cụ chủ tế hô “linh tinh tình phộc” thì hai nhân vật chính là nam cởi trần đóng khố cầm nõ, nữ mặc váy đeo yếm đào cầm nường làm các thao tác tượng trưng hoạt động tính giao.

Ba lần đâm trúng sẽ có mùa màng tươi tốt, bội thu; hai lần trúng sẽ được mùa; một lần trúng là làm ăn kém...

Trong đêm tối, chủ tế nghe “cạch” đủ ba tiếng đèn sáng lại. Phút ấy gọi là phút “thiêng,” “dập” chiêng trống để mừng và kính cáo với thần linh, thiên địa biết lễ Mật đã thành công.

Đồng thời, lễ hội Trò Trám gắn với câu chuyện thuở trước khi dân còn thưa thớt, đất nước cần nhân lực cho lao động sản xuất và bảo vệ bờ cõi, vì vậy lễ hội là sự cầu may cho con người luôn sinh sôi nảy nở, phát triển giống nòi.

Gần 12h đêm, chủ từ xin âm dương.

Xưa kia, vào giờ "tháo khoán," theo phong tục, ngoài rừng trám, các đôi trai gái và dân làng được tự do mọi chuyện và nữ phải giữ một vật của nam để làm tin. Cô nào mang thai trong dịp đó là lễ “hèm” của làng thành công, đem lại điều may mắn cả năm cho gia đình và toàn phường.

Những đứa trẻ sinh ra từ đêm “linh tinh tình phộc” được làng chấp nhận vì họ cho rằng những đứa trẻ đó sẽ mang lại sự phồn vinh cho cả làng.

Ngày nay, tục “tháo khoán” không còn, chỉ là hò reo vui vẻ nhưng tín ngưỡng phồn thực cơ quan sinh sản, hoạt động tính giao vẫn được tôn vinh và trở thành linh thiêng, chứa đựng ý niệm tốt đẹp, nguyện vọng tha thiết cầu mong sự phồn vinh phát triển mùa màng, muôn loài của cư dân nông nghiệp.

Sáng 12 tháng Giêng là lễ “Rước lúa thần” cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi. Những bông lúa thu hoạch từ vụ trước thờ trong miếu được lấy ra và rước đến đền Xa Lộc thờ vị tướng Phùng Lân Hổ thời Trần, rồi tiếp tục được rước xung quanh làng.

Linh vật Nõ và Nường được trao cho vợ chồng anh Chiến.

Trong khi rước lúa trên đường làng, các trò diễn vẫn tiếp tục thực hiện tại miếu Trò để tạo không khí lễ hội. Lễ cúng thập bái thực hiện cuối cùng tại miếu Trò để kết thúc lễ hội.

Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch COVID-19 nên lễ hội năm 2022 không tổ chức phần hội mà chỉ tổ chức phần lễ để tránh tụ tập đông người.

Lễ mật diễn ra đúng 12 giờ đêm 11 rạng ngày 12 tháng Giêng 

Đây là năm thứ 3 liên tiếp, lễ hội “Linh tinh tình phộc” không tổ chức phần hội do ảnh hưởng của đại dịch. Trước đó, năm 2020 và 2021, lễ hội cũng chỉ tổ chức phần lễ mà không có phần hội.

Phần lễ hay còn gọi là lễ Mật vẫn sẽ diễn ra như bình thường. Thay vì đông đảo người dân đứng xem như mọi năm thì năm nay chỉ có đôi vợ chồng được chọn và ông chủ tế được vào miếu để làm lễ.

Xuân Hiền

Ý kiến bạn đọc

0 đánh giá Nét đặc sắc trong lễ hội “Linh tinh tình phộc” ở Phú Thọ

0
Chọn đánh giá của bạn

0 bình luận

Tin tức liên quan

Hợp chất Hữu cơ trong cây có thể giải được nỗi lo của hàng triệu người đeo kính áp tròng

Hợp chất Hữu cơ trong cây có thể giải được nỗi lo của hàng triệu người đeo kính áp tròng

Hydroquinine, một hợp chất Hữu cơ được tìm thấy trong một số loại cây, có thể là giải pháp khử…

Lễ hội Lồng Tông: Cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu

Lễ hội Lồng Tông: Cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu

(Tuyên Quang) Trong không khí vui Xuân Giáp Thìn, sáng mùng 8 tháng Giêng (tức 17/2/2024), UBND huyện Chiêm Hóa,…

Bạn của nhà nông Hữu cơ: Tự ủ phân vừa chủ động nguồn, cây lại bền, khoẻ

Bạn của nhà nông Hữu cơ: Tự ủ phân vừa chủ động nguồn, cây lại bền, khoẻ

TS. Trần Thị Thanh Bình, giảng viên Đại học Lâm nghiệp, người có nhiều năm gắn bó với Nông nghiệp…

Trung tâm Truyền thông – Truyền hình Việt – Đức lan tỏa “Tết yêu thương” bằng những phần quà ý nghĩa

Trung tâm Truyền thông – Truyền hình Việt – Đức lan tỏa “Tết yêu thương” bằng những phần quà ý nghĩa

Thực hiện lời kêu gọi của Chính phủ “Không để ai phải lùi lại phía sau”, Trung tâm Truyền thông…

WinCommerce góp phần làm “đầy dưỡng chất” mâm cơm Việt

WinCommerce góp phần làm “đầy dưỡng chất” mâm cơm Việt

Với mục tiêu cung ứng những loại rau củ quả sạch, giàu chất dinh dưỡng đến người tiêu dùng, chuỗi…

Đón mùa mua sắm cuối năm, WinCommerce nâng cấp loạt siêu thị mới

Đón mùa mua sắm cuối năm, WinCommerce nâng cấp loạt siêu thị mới

Năm 2023, với mong muốn đáp ứng đa dạng nhu cầu người tiêu dùng WinCommerce ra mắt nhiều mô hình…

Thung lũng biển mây Pú Đao, 1 trong 5 đỉnh núi có view đẹp nhất ASEAN: Tiên cảnh Hữu cơ vùng Tây Bắc (phần 2)

Thung lũng biển mây Pú Đao, 1 trong 5 đỉnh núi có view đẹp nhất ASEAN: Tiên cảnh Hữu cơ vùng Tây Bắc (phần 2)

Pú Đao được quy hoạch với đầy đủ cơ sở hạ tầng và hệ thống các điểm du lịch nghỉ…

Thung lũng biển mây Pú Đao, 1 trong 5 đỉnh núi có view đẹp nhất ASEAN: Tiên cảnh Hữu cơ vùng Tây Bắc (phần 1)

Thung lũng biển mây Pú Đao, 1 trong 5 đỉnh núi có view đẹp nhất ASEAN: Tiên cảnh Hữu cơ vùng Tây Bắc (phần 1)

Với diện tích khoảng 600ha và có độ cao trung bình từ 1000-1.675m, đỉnh núi Pú Đao ở huyện Nậm…

Sản xuất phân bón hữu cơ từ chất thải rắn

Sản xuất phân bón hữu cơ từ chất thải rắn

Được cho là gốc rễ của tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, Sở TN&MT đang triển khai nhiều…

Nam giới cần biết: Chế độ ăn Địa Trung Hải hữu cơ giúp cải thiện khả năng sinh sản

Nam giới cần biết: Chế độ ăn Địa Trung Hải hữu cơ giúp cải thiện khả năng sinh sản

Các nhà nghiên cứu ở Ý gần đây đã khám phá những tác dụng của chế độ ăn Địa Trung…

Tin mới cập nhật

Giảm dấu chân carbon: Cả xã hội đang vào cuộc (phần 1)

Giảm dấu chân carbon: Cả xã hội đang vào cuộc (phần 1)

Dấu chân carbon là tổng lượng phát thải khí nhà kính xuất phát từ quá trình sản xuất, sử dụng…

Truy xuất nguồn gốc - câu chuyện Hữu cơ kết dính người tiêu dùng với sản phẩm Hữu cơ

Truy xuất nguồn gốc - câu chuyện Hữu cơ kết dính người tiêu dùng với sản phẩm Hữu cơ

Nature Bio Foods, một trong những nhà cung cấp nguyên liệu thực phẩm Hữu cơ hàng đầu thế giới đã…

Khó khăn trong xử lý rác thải Hữu cơ: Đến người Mỹ cũng chậm “tiến độ”

Khó khăn trong xử lý rác thải Hữu cơ: Đến người Mỹ cũng chậm “tiến độ”

Bang California (Mỹ) có kế hoạch lớn để biến chất thải Hữu cơ thành nhiên liệu, nhưng lại chậm hơn…

Đổi mới toàn diện nội dung, hình thức, nâng cao chất lượng, hiệu quả Tạp chí Hữu cơ Việt Nam

Đổi mới toàn diện nội dung, hình thức, nâng cao chất lượng, hiệu quả Tạp chí Hữu cơ Việt Nam

Tạp chí Hữu cơ Việt Nam, cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam sẽ…

Hội chợ Biofach và Vivaness 2024: Hợp tác để hướng tới tương lai

Hội chợ Biofach và Vivaness 2024: Hợp tác để hướng tới tương lai

Hội chợ Thương mại Hàng đầu Thế giới về Thực phẩm Hữu cơ (Biofach) và Hội chợ Thương mại Quốc…

Triển khai các hoạt động tại Chi hội Nông nghiệp Hữu cơ trường ĐH Nông Lâm Thái Nguyên

Triển khai các hoạt động tại Chi hội Nông nghiệp Hữu cơ trường ĐH Nông Lâm Thái Nguyên

Ngày 19/02/2024, Thường trực Chi hội Nông nghiệp Hữu cơ Trường ĐH Nông Lâm Thái Nguyên đã tổ chức hội…

Hợp chất Hữu cơ trong cây có thể giải được nỗi lo của hàng triệu người đeo kính áp tròng

Hợp chất Hữu cơ trong cây có thể giải được nỗi lo của hàng triệu người đeo kính áp tròng

Hydroquinine, một hợp chất Hữu cơ được tìm thấy trong một số loại cây, có thể là giải pháp khử…

Khai phá tiềm năng của canh tác Hữu cơ: Đổi mới và thực hành tốt tại quốc gia số 1 thế giới về nhà sản xuất Hữu cơ

Khai phá tiềm năng của canh tác Hữu cơ: Đổi mới và thực hành tốt tại quốc gia số 1 thế giới về nhà sản xuất Hữu cơ

(Ấn Độ) Lĩnh vực canh tác Hữu cơ đã sẵn sàng cho sự tăng trưởng, tập trung vào sức khỏe…

Gian hàng Hữu cơ Việt Nam toả sáng tại hội chợ Biofach 2024

Gian hàng Hữu cơ Việt Nam toả sáng tại hội chợ Biofach 2024

Với các sản phẩm lạ, đặc trưng, gian hàng Hữu cơ Việt Nam tại Hội chợ thương mại hàng đầu…

Lễ hội Lồng Tông: Cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu

Lễ hội Lồng Tông: Cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu

(Tuyên Quang) Trong không khí vui Xuân Giáp Thìn, sáng mùng 8 tháng Giêng (tức 17/2/2024), UBND huyện Chiêm Hóa,…

Tin đọc nhiều

Vợ chồng GS “biết tuốt” Nguyễn Lân Dũng bị ung thư và giải pháp chống thuốc trừ sâu hóa học (Kì 1): Nỗi đau của cả dân tộc

Vợ chồng GS “biết tuốt” Nguyễn Lân Dũng bị ung thư và giải pháp chống thuốc trừ sâu hóa học (Kì 1): Nỗi đau của cả dân tộc

Là những giáo sư đầu ngành ở các lĩnh vực vi sinh vật và y học, đồng thời sống rất…

Tuyên Quang: Tiềm năng và triển vọng phát triển nông nghiệp hữu cơ

Tuyên Quang: Tiềm năng và triển vọng phát triển nông nghiệp hữu cơ

Tuyên Quang là tỉnh thuộc vùng Trung du miền núi phía Bắc nước ta, có diện tích khoảng 5.870 km²…

Thái Nguyên: Khai mạc Mùa du lịch 2023 với chủ đề “Trải nghiệm xứ trà, đậm đà bản sắc”

Thái Nguyên: Khai mạc Mùa du lịch 2023 với chủ đề “Trải nghiệm xứ trà, đậm đà bản sắc”

Tối 11/5, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên long trọng tổ chức chương trình khai…

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Dư luận ở huyện Krông Păk (Đắk Lắk) rất xôn xao trước vụ việc Công ty Cổ phần Cà phê…

Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Thái Nguyên: Nông nghiệp hữu cơ được ưu tiên số một

Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Thái Nguyên: Nông nghiệp hữu cơ được ưu tiên số một

Sở NN&PTNT tỉnh Thái Nguyên mong muốn có sự phối hợp trong công tác tuyên truyền, tư vấn đào tạo,…

Phân bón Bình Điền 2 Phong