Những dấu ấn của Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam năm 2025

Năm 2025 đánh dấu thời điểm bản lề của nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, khi giai đoạn đầu thực hiện Quyết định 885/QĐ-TTg khép lại với các mục tiêu về quy mô, tiêu chuẩn và tổ chức sản xuất được kiểm chứng rõ nét trong thực tiễn. Những chuyển biến về chính sách, thể chế và thị trường cũng như những sự kiện quan trọng trong năm cho thấy nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đang tăng tốc mạnh mẽ để bước vào giai đoạn phát triển có định hướng và hội nhập sâu rộng hơn.

1. Áp lực tiêu chuẩn EU 2018/848

chính thức tác động mạnh tới

sản xuất hữu cơ Việt Nam

Dù được ban hành từ năm 2018, Quy định EU 2018/848 chỉ bắt đầu tác động mạnh đến sản xuất hữu cơ của Việt Nam từ năm 2025, khi các cơ chế chuyển tiếp và ngoại lệ đối với nước thứ ba dần kết thúc.

Từ thời điểm này, thị trường EU siết chặt yêu cầu về vật liệu nhân giống hữu cơ (organic seed/Plant Reproductive Material – PRM), coi giống là một cấu phần bắt buộc của hệ thống hữu cơ, thay vì chỉ đánh giá quy trình canh tác. Điều này khiến nhiều mô hình hữu cơ của Việt Nam - vốn vẫn sử dụng giống thông thường chưa xử lý hóa chất, đối mặt nguy cơ không còn đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn EU Organic.

Áp lực từ EU 2018/848 buộc nông nghiệp hữu cơ Việt Nam phải chuyển từ “canh tác sạch” sang phát triển hệ thống sản xuất hữu cơ hoàn chỉnh, trong đó giống cây trồng phù hợp canh tác hữu cơ trở thành nền tảng. Không chỉ tác động đến doanh nghiệp xuất khẩu, quy định này còn đặt ra yêu cầu mới đối với hệ thống nghiên cứu, chọn tạo và nhân giống trong nước, thúc đẩy phát triển các giống có khả năng thích nghi sinh thái, đa dạng di truyền và ít phụ thuộc đầu vào.

Theo đó, năm 2025 được xem là thời điểm đánh dấu sự thay đổi mang tính cấu trúc của nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, khi áp lực thị trường quốc tế trở thành động lực tái định hình toàn bộ chuỗi giá trị.

2. Tiêu chuẩn hữu cơ VOAA chính thức

gia nhập “IFOAM Family of Standards”

Tháng 5/2025, Tiêu chuẩn cơ sở TCCS 01:2024/VOAA về quản lý hệ thống sản xuất nông nghiệp hữu cơ chính thức được IFOAM – Organics International công nhận là thành viên của “IFOAM Family of Standards”.

Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành về thể chế của nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, khi một bộ tiêu chuẩn trong nước được thừa nhận trong hệ thống chuẩn mực hữu cơ quốc tế. Tiêu chuẩn VOAA được xây dựng trên nền tảng PGS Việt Nam, tham chiếu Tiêu chuẩn cơ bản của IFOAM và các TCVN về nông nghiệp hữu cơ, phản ánh nỗ lực hài hòa giữa thực tiễn sản xuất trong nước và yêu cầu hội nhập toàn cầu.

Việc gia nhập “Gia đình tiêu chuẩn IFOAM” giúp nâng cao mức độ tin cậy và thừa nhận quốc tế đối với sản phẩm hữu cơ Việt Nam, đặc biệt khi tiếp cận các thị trường khó tính như EU, Mỹ và Nhật Bản.

Quan trọng hơn, bước tiến này được kỳ vọng sẽ giảm chi phí và rào cản chứng nhận, tạo điều kiện để nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị hữu cơ toàn cầu.

Trong bối cảnh yêu cầu về tiêu chuẩn ngày càng khắt khe, việc VOAA được IFOAM công nhận không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn là đòn bẩy chiến lược, giúp nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đồng hành và hội nhập chuẩn mực quốc tế một cách chủ động.

3. Ban hành Nghị định 156/2025/NĐ-CP:

Gỡ “nút thắt vốn” cho nông nghiệp hữu cơ

Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 156/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 1/7/2025, đánh dấu lần đầu tiên chính sách tín dụng nông nghiệp được điều chỉnh theo hướng ưu tiên rõ ràng cho các mô hình nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn và xanh. Nghị định nâng mạnh mức cho vay tối đa không có tài sản bảo đảm lên từ 300 triệu đến 5 tỷ đồng tùy đối tượng, đồng thời cắt giảm nhiều thủ tục hành chính, giúp nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp tiếp cận vốn thuận lợi hơn.

Đáng chú ý, nông nghiệp hữu cơ được hưởng cơ chế tín dụng tương đương với nông nghiệp công nghệ cao và mô hình liên kết chuỗi – một bước tiến quan trọng về mặt thể chế.

Trong bối cảnh chi phí đầu tư ban đầu cao và thời gian chuyển đổi dài, vốn tín dụng luôn là rào cản lớn nhất đối với sản xuất hữu cơ. Nghị định 156/2025/NĐ-CP vì vậy được kỳ vọng sẽ khơi thông dòng vốn cho khu vực nông nghiệp hữu cơ, tạo động lực mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao tính chuyên nghiệp và thúc đẩy chuyển đổi sang các mô hình nông nghiệp bền vững.

Đây không chỉ là giải pháp ngắn hạn về tài chính, mà còn là tín hiệu chính sách mạnh mẽ cho thấy nông nghiệp hữu cơ đã trở thành một trụ cột trong chiến lược phát triển nông nghiệp xanh của Việt Nam giai đoạn mới.

4. Việt Nam đăng cai

Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 (OAC 2025)

Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ 8 (Organic Asia Congress – OAC 2025), với chủ đề “Hữu cơ vì tương lai tốt đẹp hơn”, đã diễn ra từ 17–19/9/2025 tại tỉnh Ninh Bình, đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam đăng cai sự kiện hữu cơ lớn nhất khu vực châu Á.

Hội nghị thu hút gần 600 đại biểu đến từ 33 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng sản xuất hữu cơ, qua đó khẳng định quy mô và tầm vóc khu vực của sự kiện.

Việc Việt Nam trở thành nước chủ nhà OAC 2025 cho thấy sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với những bước tiến của nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, đồng thời đưa Việt Nam từ vị thế tiếp cận, học hỏi trở thành trung tâm đối thoại chính sách và thị trường hữu cơ của châu Á.

Các phiên thảo luận tập trung vào hoàn thiện chính sách, hài hòa tiêu chuẩn, phát triển thị trường và nâng cao hiệu quả thực hành hữu cơ trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Đặc biệt, trong khuôn khổ hội nghị, tiêu chuẩn hữu cơ của Việt Nam được công nhận là thành viên “Gia đình tiêu chuẩn IFOAM quốc tế”, góp phần nâng cao mức độ thừa nhận quốc tế.

Cùng với các hoạt động kết nối thương mại và quảng bá sản phẩm, OAC 2025 được xem là cú hích quan trọng, thúc đẩy hội nhập sâu hơn và nâng tầm vị thế nông nghiệp hữu cơ Việt Nam trong khu vực và toàn cầu.

5. Công bố Đề án “xanh hóa” trồng trọt: Hướng tới giảm phát thải 15% đến 2035

Ngày 22/10/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính thức công bố Đề án “Sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2050”, đánh dấu bước ngoặt chiến lược trong tiến trình “xanh hóa” ngành trồng trọt Việt Nam.

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2035 giảm ít nhất 15% phát thải khí nhà kính so với năm cơ sở 2020, hướng tới nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và phát thải thấp, đồng thời hình thành các vùng trồng phát thải thấp gắn với truy xuất nguồn gốc carbon và nhãn mác môi trường.

Sự kiện thu hút sự tham gia của nhiều tổ chức quốc tế như FAO, World Bank, GIZ, UNDP, cho thấy mức độ cam kết và đồng hành đa phương trong chuyển đổi nông nghiệp Việt Nam.

Đối với nông nghiệp hữu cơ, Đề án mang ý nghĩa đặc biệt khi giảm phát thải và hữu cơ ngày càng hội tụ về mục tiêu và phương thức canh tác.

Các giải pháp như tái cơ cấu cây trồng, áp dụng gói kỹ thuật sinh thái, quản lý đất - nước, sử dụng vật tư sinh học và thiết lập hệ thống MRV không chỉ giúp cắt giảm phát thải mà còn nâng cao độ phì đất và khả năng chống chịu của hệ sinh thái sản xuất.

Việc triển khai các vùng trồng phát thải thấp tạo nền tảng để kết nối hữu cơ với thị trường carbon và các thị trường tiêu dùng xanh, giúp nông sản Việt Nam gia tăng giá trị và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn quốc tế. Đây được xem là bước chuyển quan trọng đưa nông nghiệp hữu cơ từ vai trò “sản xuất thân thiện môi trường” sang sản xuất có trách nhiệm khí hậu trong giai đoạn phát triển mới.

6. VOAA tổ chức chuỗi hoạt động

kết nối, tập huấn và hội chợ hữu cơ

trong tháng 12/2025

Tháng 12/2025, VOAA đã triển khai một chuỗi hoạt động trọng điểm tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh gồm kết nối hội viên, tập huấn nâng cao năng lực và hội chợ, các chương trình đều được miễn phí, ưu tiên hội viên, nằm trong khuôn khổ dự án hợp tác Naturland và VOAA do BMZ tài trợ thông qua Sequa.

Mở đầu là Hội nghị kết nối hội viên ngày 12/12/2025 tại Hà Nội, quy tụ Ban Chấp hành, hội viên nhiều vùng miền, doanh nghiệp, HTX, nông dân, nhà khoa học, đơn vị chứng nhận và đại diện Naturland. Tại đây, VOAA giới thiệu Tiêu chuẩn cơ sở TCCS 01:2024/VOAA, tiêu chuẩn này đã được IFOAM Organics International công nhận là thành viên “IFOAM Family of Standards” (tháng 5/2025). Phiên thảo luận về thúc đẩy thương mại cũng chỉ ra “ba phép thử” của hữu cơ Việt Nam hiện nay là chuẩn mực chứng nhận, xây dựng thương hiệu và củng cố niềm tin thị trường.

Tiếp đó, VOAA tổ chức tập huấn 18 - 19/12/2025 tại TP. Hồ Chí Minh (1,5 ngày) về “Nông nghiệp hữu cơ, chứng nhận và nhận diện khai thác sản phẩm”, nhằm trang bị kiến thức tổng quan và chuyên sâu về tiêu chuẩn, hệ thống chứng nhận, yêu cầu pháp lý và thực hành ghi nhãn, phục vụ trực tiếp nhu cầu sản xuất, chế biến, kinh doanh, phân phối của doanh nghiệp và HTX.

Sau chương trình kết nối hội viên tại Hà Nội, chiều 19/12/2025 VOAA tiếp tục tổ chức Chương trình kết nối hội viên khu vực phía Nam tại TP. Hồ Chí Minh, mở rộng không gian giao lưu và đối thoại hai chiều với lãnh đạo Hiệp hội. Báo cáo tại chương trình nhìn nhận năm 2025 nhiều thách thức do thời tiết cực đoan, bão lũ và mưa lớn, nhưng nhu cầu tiêu dùng sản phẩm hữu cơ trong nước trên đà tăng, nhất là ở đô thị, tạo dư địa để hội viên nâng chất lượng, mở rộng vùng nguyên liệu và minh bạch chuỗi cung ứng. Tính đến cuối năm 2025, VOAA cho biết mạng lưới hội viên đã đạt 2.066 hội viên.

Điểm nhấn kết thúc chuỗi là Hội chợ “Tuần hàng hữu cơ 2026” từ 30/12/2025 đến 04/01/2026 tổ chức trực tiếp tại Thảo Cầm Viên, số 2 Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh, với hơn 110 gian hàng và khoảng 265.000 lượt khách tham quan, tạo không gian để hội viên đưa thương hiệu hữu cơ đến gần người tiêu dùng, khảo sát thị hiếu và mở rộng kênh phân phối.

7. Agroviet 2025: Hữu cơ trở thành

trụ cột của nông nghiệp xanh

AgroViet là Hội chợ Triển lãm Nông nghiệp Quốc tế thường niên của Việt Nam, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tổ chức (thông qua Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp).

Diễn ra từ 12–16/11/2025 tại Hà Nội, AgroViet 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi nông nghiệp hữu cơ lần đầu được đặt ở vị trí trung tâm của hệ sinh thái nông nghiệp xanh, thay vì chỉ xuất hiện như một phân khúc chuyên biệt.

Với quy mô gần 250 gian hàng, sự tham gia của các địa phương, doanh nghiệp trong nước và quốc tế, hội chợ không chỉ là không gian giao thương mà còn thể hiện rõ định hướng chuyển đổi của ngành nông nghiệp Việt Nam từ dựa trên kinh nghiệm sang dựa trên khoa học – công nghệ – phát triển bền vững.

Các nhóm sản phẩm hữu cơ, OCOP, nông sản chủ lực và công nghệ sản xuất xanh được trưng bày song song, cho thấy hữu cơ đã trở thành một cấu phần quan trọng của chiến lược tăng trưởng xanh.

Điểm nổi bật của AgroViet 2025 là việc kết nối hữu cơ với OCOP và chuyển đổi số, thông qua các không gian trưng bày chuỗi giá trị, công nghệ sau thu hoạch và ứng dụng thương mại điện tử.

Hoạt động livestream bán nông sản, hướng dẫn doanh nghiệp mở gian hàng số, cùng sự tham gia của các nền tảng số đã mở ra hướng tiếp cận thị trường mới cho sản phẩm hữu cơ, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã.

Việc hữu cơ hiện diện xuyên suốt trong các không gian xúc tiến thương mại, công nghệ và tiêu dùng cho thấy lĩnh vực này đã thoát khỏi “ngách thị trường”, trở thành trụ cột quan trọng trong chiến lược nông nghiệp xanh và hội nhập của Việt Nam.

8. Hình thành các vùng nguyên liệu hữu cơ gắn với liên kết chuỗi

và thị trường xuất khẩu

Các vùng nguyên liệu hữu cơ bước vào giai đoạn chuyển mình rõ nét từ năm 2025, khi quá trình chuẩn hóa, tập trung hóa và gắn kết thị trường đã có đủ nền tảng chính sách và thực tiễn để triển khai ở quy mô lớn.

Sau hơn 6 năm thực hiện Nghị định 98/2018/NĐ-CP về khuyến khích liên kết trong sản xuất và tiêu thụ nông sản, các vùng nguyên liệu ngày càng được tổ chức bài bản hơn, chuyển từ sản xuất manh mún sang sản xuất theo chuỗi giá trị.

Nhiều vùng nguyên liệu hữu cơ được hình thành gắn với doanh nghiệp chế biến và thị trường xuất khẩu, trở thành không gian sản xuất đầu vào có kiểm soát, đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn quốc tế.

Kết quả triển khai liên kết chuỗi đã tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của các vùng nguyên liệu hữu cơ. Đến cuối năm 2025, cả nước đã hình thành hơn 3.500 mô hình liên kết chuỗi giá trị, thu hút khoảng 300.000 hộ nông dân, trong đó gần 2.000 hợp tác xã và tổ hợp tác đóng vai trò đầu mối tổ chức vùng nguyên liệu và kiểm soát chất lượng. Khoảng 70% mô hình liên kết có HTX tham gia với vai trò trung tâm, góp phần chuẩn hóa quy trình sản xuất và nâng cao năng lực quản trị vùng nguyên liệu. Tổng vốn huy động cho các mô hình liên kết đạt trên 20.000 tỷ đồng, cho thấy sức hút mạnh mẽ của mô hình này đối với doanh nghiệp và xã hội.

Khi được tổ chức theo chuỗi giá trị khép kín, các vùng nguyên liệu hữu cơ không chỉ giúp nông dân chuyển sang sản xuất theo tiêu chuẩn và đơn đặt hàng thị trường, mà còn tạo nền tảng để nông nghiệp hữu cơ Việt Nam thoát khỏi trạng thái manh mún, từng bước phát triển chuyên nghiệp, bền vững và hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

9. Doanh nghiệp hữu cơ Việt Nam
tăng cường sự hiện diện

tại các triển lãm hữu cơ quốc tế lớn

Năm 2025 chứng kiến sự gia tăng rõ nét của các doanh nghiệp hữu cơ Việt Nam tại các triển lãm và hội chợ hữu cơ hàng đầu thế giới như Biofach (Đức), Natural Products Expo West (Hoa Kỳ) và một số sự kiện chuyên ngành tại châu Á.

Với sự hỗ trợ từ các chương trình xúc tiến thương mại, hiệp hội ngành hàng và đối tác quốc tế, nhiều doanh nghiệp Việt đã tiếp cận trực tiếp hệ thống phân phối, nhà nhập khẩu và chuỗi bán lẻ hữu cơ toàn cầu, ký kết các biên bản ghi nhớ và hợp đồng xuất khẩu có giá trị.

Sự hiện diện ngày càng rõ của doanh nghiệp hữu cơ Việt Nam trên “sân chơi” quốc tế cho thấy năng lực cạnh tranh đã được cải thiện, đặc biệt về tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc và câu chuyện bền vững.

Quan trọng hơn, việc tham gia sâu vào các triển lãm quốc tế giúp doanh nghiệp Việt Nam cập nhật nhanh các xu hướng mới như vật liệu nhân giống hữu cơ, bao bì sinh thái, tín chỉ carbon và yêu cầu thị trường xanh.

Đây là kênh hội nhập thực chất, góp phần đưa nông nghiệp hữu cơ Việt Nam từ vị thế “tiềm năng” sang “đối tác đáng tin cậy” trong chuỗi giá trị hữu cơ toàn cầu.

10. Festival OCOP Việt Nam 2025:

Gia tăng sự hiện diện sản phẩm hữu cơ trong chuỗi OCOP

Festival OCOP Việt Nam 2025, diễn ra từ 20–23/12/2025 tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), là sự kiện xúc tiến thương mại - văn hóa quy mô quốc gia, quy tụ hơn 220 gian hàng với hàng nghìn sản phẩm OCOP tiêu biểu của các địa phương trên cả nước, trong đó sản phẩm nông nghiệp hữu cơ ngày càng hiện diện rõ nét.

Với chủ đề “Việt Nam - Hội tụ và lan tỏa”, Festival không chỉ tôn vinh thành quả hơn 7 năm triển khai Chương trình OCOP, mà còn cho thấy xu hướng gắn sản xuất hữu cơ với phát triển kinh tế nông thôn, giá trị bản địa và xây dựng thương hiệu địa phương.

Điểm nổi bật của Festival OCOP Việt Nam 2025 là việc đưa sản phẩm hữu cơ tham gia sâu hơn vào chuỗi OCOP, từ không gian trưng bày, kết nối phân phối đến xúc tiến thương mại số và livestream bán hàng. Thông qua các hoạt động kết nối doanh nghiệp, nhà phân phối và người tiêu dùng, nhiều sản phẩm hữu cơ OCOP đã mở rộng khả năng tiếp cận thị trường nội địa, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Việc hữu cơ được đặt trong hệ sinh thái OCOP cho thấy một hướng đi mới: không tách rời hữu cơ như phân khúc cao cấp riêng lẻ, mà tích hợp vào chiến lược phát triển nông thôn bền vững, góp phần nâng cao giá trị gia tăng, tạo sinh kế ổn định và thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm hữu cơ Việt Nam một cách bài bản hơn.