Sửa đổi một số quy định về quản lý an toàn đập hồ chứa nước

Một số quy định về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước được sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 20/12/2026. Ảnh: TTXVN

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký Nghị định số 402/2026/NĐ-CP ngày 6/11/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 114/2018/NĐ-CP ngày 4/9/2018 của Chính phủ về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước.

Thay đổi thẩm quyền quyết định danh mục đập, hồ chứa thủy lợi

Nghị định số 402/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 3 Nghị định số 114/2018/NĐ-CP về thẩm quyền quyết định danh mục đập, hồ chứa thủy lợi quan trọng đặc biệt, lớn, vừa và nhỏ.

Theo đó, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có đập, hồ chứa thủy lợi trên địa bàn, trình Thủ tướng Chính phủ quyết định danh mục đập, hồ chứa thủy lợi quan trọng đặc biệt.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường quyết định danh mục đập, hồ chứa thủy lợi mà việc khai thác và bảo vệ liên quan đến 2 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định danh mục đập, hồ chứa thủy lợi trên địa bàn, trừ đập, hồ chứa thủy lợi thuộc các trường hợp nêu trên.

Nghị định số 402/2026/NĐ-CP quy định một đầu mối là Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì trình Thủ tướng Chính phủ quyết định danh mục đập, hồ chứa thủy lợi quan trọng đặc biệt và quyết định danh mục đập, hồ chứa thủy lợi mà việc khai thác và bảo vệ liên quan đến 2 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên, thay vì cả Bộ Công Thương như quy định trước đây.

Quy định về phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp

Nghị định số 402/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 25 về phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp đối với đập, hồ chứa thủy lợi.

Theo đó, chủ đầu tư, tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa thủy lợi có trách nhiệm tổ chức lập, trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp đối với đập, hồ chứa thủy lợi.

Nội dung chính của phương án gồm kịch bản vận hành hồ chứa trong tình huống khẩn cấp hoặc vỡ đập; bản đồ ngập lụt vùng hạ du đập trong tình huống khẩn cấp hoặc vỡ đập theo quy định tại Điều 27 Nghị định.

Tại các khu vực chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và công bố bản đồ ngập lụt vùng hạ du đập, chủ đầu tư, tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa thủy lợi có trách nhiệm tổ chức khảo sát, tính toán để xác định phạm vi vùng hạ du đập bị ảnh hưởng và mức độ ngập lụt vùng hạ du đập khi hồ chứa xả nước theo quy trình, xả lũ trong tình huống khẩn cấp hoặc vỡ đập phục vụ việc xây dựng phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp.

Phương án phải xác định các tình huống khẩn cấp hoặc vỡ đập; dự kiến và kế hoạch ứng phó ở công trình đầu mối; thống kê các đối tượng bị ảnh hưởng, mức độ ảnh hưởng theo các kịch bản.

Phương án cũng phải quy định chế độ, phương thức thông tin, cảnh báo, báo động đến chính quyền địa phương, cơ quan quản lý nhà nước về thủy lợi, phòng chống thiên tai và người dân khu vực bị ảnh hưởng; kế hoạch ứng phó phù hợp với từng tình huống lũ, ngập lụt ở vùng hạ du đập.

Ngoài ra, phương án phải xác định nguồn lực tổ chức thực hiện; trách nhiệm của chủ sở hữu, chủ quản lý, tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa nước, chính quyền các cấp và các cơ quan, đơn vị liên quan.

Phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp đập, hồ chứa thủy lợi được thực hiện theo mẫu tại Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định.

Hằng năm hoặc khi bản đồ ngập lụt được điều chỉnh, bổ sung, tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa thủy lợi có trách nhiệm tổ chức rà soát phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp đối với đập, hồ chứa thủy lợi.

Trường hợp sau rà soát không có thay đổi, tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa thủy lợi báo cáo bằng văn bản đến cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án để được tiếp tục thực hiện theo phương án đã phê duyệt.

Trường hợp sau rà soát có thay đổi cần phải lập phương án điều chỉnh, bổ sung, tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa thủy lợi điều chỉnh, bổ sung phương án để trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Thẩm quyền phê duyệt phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp

Nghị định số 402/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 26 về thẩm quyền phê duyệt phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp.

Theo quy định mới, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phê duyệt phương án đối với đập, hồ chứa nước và vùng hạ du đập trên địa bàn 1 xã.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt phương án đối với đập, hồ chứa nước và vùng hạ du đập trên địa bàn từ 2 xã trở lên trên địa bàn tỉnh.

Trường hợp đập, hồ chứa thủy lợi thuộc địa bàn từ 2 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền ra lệnh vận hành hồ chứa có trách nhiệm chủ trì phê duyệt phương án ứng phó tình huống khẩn cấp sau khi lấy ý kiến thống nhất của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có liên quan.

Nghị định số 402/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 20/12/2026.