Cà phê Việt Nam trước biến đổi khí hậu: Thách thức và giải pháp thích ứng

Mô hình - Kinh nghiệm 10/11/2025 17:29

ThS. Đặng Thị Ngọc

Theo dõi nnhc.vn trên

Trước những diễn biến khó lường do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền đã phối hợp cùng Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên triển khai chương trình “Canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu”.

Cà phê Việt Nam trước biến đổi khí hậu: Thách thức và giải pháp thích ứng

Đoàn cán bộ công ty cổ phần phân bón Bình Điền và Viện khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên thăm vườn cà phê hộ ông Lê Thanh Trí.

Cụm từ “Biến đổi khí hậu” không còn xa lạ với chúng ta mà đang diễn ra với những hệ lụy ngày càng nghiêm trọng: nhiệt độ toàn cầu tăng, khí nhà kính tích tụ, băng tan nhanh, nước biển dâng. Báo cáo của Ủy ban Liên Chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) cảnh báo nắng nóng, hạn hán, mưa lớn, bão lũ ngày một dữ dội và khó lường. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cũng ghi nhận giai đoạn 2023–2025 là nóng bất thường nhất trong lịch sử. Thời tiết cực đoan từ bão, lũ quét, sạt lở, mưa trái mùa đến sóng nhiệt, cháy rừng đang gia tăng cả về tần suất lẫn mức độ, gây thiệt hại lớn về kinh tế, sức khỏe con người, an ninh lương thực và đa dạng sinh học.

Việt Nam – “điểm nóng” khí hậu

Với đặc điểm địa hình dốc, bờ biển dài, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trước biến đổi khí hậu. Giai đoạn 2024–2025, thiên tai đã gây thiệt hại đột biến, đặc biệt từ bão mạnh, lũ quét, sạt lở đất. Điển hình, bão số 3 (Yagi) năm 2024 tàn phá 26 tỉnh phía Bắc, khiến hơn 500 người chết và mất tích, gây thiệt hại gần 85.000 tỷ đồng. Chỉ trong 7 tháng đầu năm 2025, thiên tai tiếp tục cướp đi sinh mạng của 114 người và gây thiệt hại kinh tế trên 553 tỷ đồng.

Ở Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng sạt lở đất kết hợp với nước biển dâng đang làm quá trình xâm nhập mặn ngày càng sâu vào nội đồng, đe dọa sinh kế hàng triệu nông dân. Tại Trung bộ và Tây Nguyên, năm 2024 ghi nhận đợt hạn hán khốc liệt nhất trong một thập kỷ, hàng loạt sông hồ cạn kiệt trơ đáy, hơn 20.000 ha cây trồng bị ảnh hưởng, trong đó có hơn 7.000 ha cà phê đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Cây cà phê trước thách thức từ biến đổi khí hậu

Tình trạng hạn hán kéo dài và mưa trái mùa ước làm giảm khoảng 15% năng suất cà phê Việt Nam, Nguyên nhân do nắng nóng kéo dài và mưa trái mùa đã làm rối loạn chu kỳ ra hoa – đậu quả của cây cà phê, hoa nở không đều, tỷ lệ rụng trái non tăng cao làm suy giảm năng suất và chất lượng hạt. Mặt khác, mưa dồn dập sau đợt nắng hạn làm rửa trôi dinh dưỡng, xói mòn, phá vỡ cấu trúc đất canh tác, cây thiết hụt dinh dưỡng, giảm sức chống chịu, sâu bệnh gia tăng.

Ông Lê Thanh Trí, nông dân trồng cà phê ở xã Kon Gang tỉnh Gia Lai chia sẻ: “Chưa bao giờ tôi thấy thương cho cây cà phê như mấy năm nay. Hạn thì nứt đất, cây khô héo, khi mưa lại ồ ạt làm quả rụng hàng loạt. Nếu không có giải pháp gì mới, nông dân chúng tôi rất khó trụ được”.

Đoàn cán bộ công ty CP phân bón Bình Điền, Viện khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên và Trung tâm khuyến nông Quốc Gia thăm mô hình canh tác cà phê thông minh tại Tỉnh Gia Lai.

Từ thách thức đến hành động

Trước thực tế này, giải pháp kỹ thuật để thích ứng với biến đổi khí hậu đang trở thành vấn đề sống còn cho bà con nông dân trồng cà phê. Với phương châm “luôn là bạn đồng hành của nhà nông”, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền đã phối hợp cùng Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên triển khai chương trình “Canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu”. Mục tiêu của chương trình hướng đến xây dựng được quy trình canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu; ổn định và cải thiện độ phì nhiêu đất; tăng thu nhập cho người nông dân và các đối tác tham gia trong chuỗi sản xuất cà phê.

Không chỉ dừng ở kỹ thuật, chương trình còn tổ chức hàng loạt lớp tập huấn, chuyển giao quy trình trực tiếp cho bà con nông dân canh tác cà phê.

Hội nghị nghị sơ kết chương trình canh tác cà phê thông minh tại điểm mô hình cà phê trồng thuần xã Chư Prông tỉnh Gia Lai tháng 11/2024.

Thành công của chương trình không chỉ biến rủi ro từ biến đổi khí hậu thành động lực để áp dụng mạnh mẽ các kỹ thuật canh tác mới vào sản xuất, mà còn góp phần giữ vững vị thế của hạt cà phê Việt Nam trên trường quốc tế. Sự thành công trong ứng phó với biến đổi khí hậu đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: thích ứng với biến đổi khí hậu là con đường tất yếu để phát triển cà phê bền vững. Khi doanh nghiệp, nhà khoa học và nông dân cùng bắt tay, khó khăn sẽ trở thành cơ hội để đưa ngành hàng cà phê Việt Nam lên tầm cao mới.

Tags:

Canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu phân bón Bình Điền Biến đổi khí hậu

Bài liên quan

Phân bón Bình Điền: Xanh hoá từ nhà máy đến ruộng vườn

Sản phẩm 10/09/2026 14:57

Sáng 9/9/2026, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền chính thức khởi động dự án điện mặt trời áp mái tại Nhà máy Bình Điền - Long An.

Trung Quốc nghiên cứu biến mỏ than bỏ hoang thành trang trại dưới lòng đất

Nghiên cứu trao đổi 10/09/2026 08:50

Trước áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu lên nông nghiệp truyền thống, một nhóm nhà khoa học Trung Quốc vừa đề xuất ý tưởng phát triển nông nghiệp dưới lòng đất tại các đường hầm mỏ than đã ngừng khai thác, coi đây là hướng đi mới cho nền kinh tế tuần hoàn của ngành khai khoáng nước này.

Khảo sát nông trại tiềm năng, mở rộng thực hành canh tác hữu cơ tại Cần Thơ và Gia Lai

Nghiên cứu trao đổi 07/09/2026 16:00

Trong khuôn khổ dự án IKI “From Bean to Bar - Thí điểm ứng dụng sản xuất hữu cơ tại trang trại cacao và cây ăn quả nhằm tăng cường khả năng chống chịu với khí hậu và sinh kế của nông dân Việt Nam”, nhóm dự án đã khảo sát các nông trại tiềm năng tại Cần Thơ và Gia Lai. Hoạt động nhằm đánh giá điều kiện sản xuất, nhu cầu của nông hộ, làm cơ sở lựa chọn các nông trại thí điểm và thiết kế những hoạt động hỗ trợ phù hợp trong thời gian tới.

Từ cánh đồng ĐBSCL đến Campuchia: Hành trình kết nối tri thức nông nghiệp xanh

Sản phẩm 03/09/2026 00:00

Tiếp nối chuỗi hợp tác kỹ thuật giữa hai nước, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền vừa đón đoàn công tác gồm lãnh đạo Bộ Nông Lâm Ngư nghiệp, chuyên gia và nông dân Campuchia sang học tập, trao đổi kinh nghiệm thực địa tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Tp. Huế: Phường Hóa Châu chủ động quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng

Biến đổi khí hậu 04/09/2026 16:42

Trước tác động ngày càng phức tạp của thiên tai và biến đổi khí hậu, nâng cao năng lực thích ứng từ cơ sở đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng...

Tp. Huế tiếp tục nắng nóng gay gắt, người dân cần chủ động bảo vệ sức khỏe và sản xuất

Biến đổi khí hậu 04/09/2026 09:11

Đối với sản xuất nông nghiệp, nắng nóng và độ ẩm thấp có thể làm gia tăng nhu cầu nước của cây trồng, ảnh hưởng đến sinh trưởng, năng suất và sức chống chịu...

CÁC TIN BÀI KHÁC

Đà Nẵng: Đất khó hóa cơ hội, nông dân Thăng Bình tìm hướng làm giàu mới

Kinh tế nông nghiệp 07/09/2026 09:57

Từ những chân ruộng canh tác kém hiệu quả, vùng đất trũng thường xuyên ngập nước đến ao hồ bỏ trống, người dân xã Thăng Bình, TP Đà Nẵng đang tìm cách khai thác lợi thế sẵn có để phát triển những mô hình sản xuất mới, tạo thêm nguồn thu cho gia đình.

Ở tuổi 70 vẫn bền bỉ làm giàu từ vườn dẻ và đàn gà thả vườn

Mô hình - Kinh nghiệm 07/09/2026 09:49

Ở tuổi 70, ông Hoàng Văn Đồng, một cán bộ về hưu ở xóm Co Sầu 4, xã Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, vẫn ngày ngày cần mẫn với vườn dẻ và đàn gà thả vườn. Từ những cây dẻ đầu tiên được trồng trên mảnh đất bỏ hoang cách đây gần 30 năm, ông đã bền bỉ lao động từng bước gây dựng mô hình kinh tế gia đình hiệu quả, cho thu nhập trăm triệu mỗi năm.

Mở hướng sinh kế mới từ mô hình nuôi hươu lấy nhung tại xã A Lưới 3

Mô hình - Kinh nghiệm 06/09/2026 08:18

Nếu được tổ chức bài bản, mô hình nuôi hươu lấy nhung có thể trở thành một hướng sinh kế phù hợp, giúp người dân vùng cao từng bước nâng cao thu nhập...

Nâng tầm cây dẻ, hình thành chuỗi giá trị bền vững

Mô hình - Kinh nghiệm 06/09/2026 08:10

Từ cây trồng truyền thống gắn bó lâu đời với đất và người địa phương, cây dẻ đang được xã Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng xác định là một trong những cây trồng trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hoá. Phát huy lợi thế về thổ nhưỡng, khí hậu, chất lượng hạt dẻ thơm ngon, mang đặc trưng riêng, cùng tiềm năng kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm vào mùa thu hoạch, xã Trùng Khánh đang từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung phù hợp, xây dựng chuỗi giá trị ổn định, hướng tới nâng cao thu nhập cho người dân.

Malaysia tìm kiếm khả năng áp dụng mô hình của Trung Quốc nhằm gia tăng năng suất lúa gạo

Mô hình - Kinh nghiệm 04/09/2026 09:17

Trước tình trạng sản lượng lúa sụt giảm và tỷ lệ tự cung tự cấp gạo liên tục đi xuống, Malaysia đang nghiên cứu áp dụng mô hình “một mảnh đất – hai nguồn thu”, canh tác kết hợp lúa và tôm càng của Trung Quốc nhằm khai thác hiệu quả hơn diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp.

Nâng giá trị chăn nuôi từ chất lượng thức ăn và an toàn sinh học

Mô hình - Kinh nghiệm 04/09/2026 09:08

Sau hơn ba năm đưa sản phẩm ra thị trường, Công ty TNHH Sản xuất Thức ăn chăn nuôi Thành Đô cho biết chất lượng thức ăn của doanh nghiệp được khách hàng đánh giá tốt và duy trì ổn định. Trên nền tảng dây chuyền tự động hóa, nguyên liệu đầu vào được kiểm soát cùng dịch vụ tư vấn trực tiếp tại trang trại, công ty hướng tới tối ưu giá thành, giảm rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Lê xanh bén rễ trên núi đá Hòa An, mở hướng sinh kế mới

Mô hình - Kinh nghiệm 03/09/2026 10:40

Từ những nương ngô năng suất thấp, người dân vùng cao Hòa An đang chuyển sang trồng lê xanh, mở hướng nâng cao thu nhập và phát triển nông nghiệp bền vững.

Đà Nẵng: Bàn Thạch nâng giá trị nông sản từ dưa hấu không hạt hữu cơ

Mô hình - Kinh nghiệm 31/08/2026 14:37

Mô hình trồng dưa hấu không hạt theo mô hình hữu cơ tại phường Bàn Thạch, TP Đà Nẵng cho năng suất cao, mở ra hướng nâng giá trị nông sản địa phương.

Táo mèo - "Cây thoát nghèo" trên đỉnh Pù Ngùa

Mô hình - Kinh nghiệm 30/08/2026 18:41

Hành trình làm giàu từ táo mèo của ông Thao Nọ Gia (bản Pù Ngùa, xã Pù Nhi, tỉnh Thanh Hóa) đang là gương sáng cho nhiều gia đình đồng bào dân tộc Mông nơi đây noi theo. Mỗi năm ông Gia thu nhập hàng trăm triệu đồng từ việc bán quả táo mèo, từ đó giúp cho gia đình có cuộc sống đầy đủ, ấm no.

Thanh trà Huế - Từ “Vị ngọt tiến Vua” đến sinh kế xanh bền vững

Mô hình - Kinh nghiệm 30/08/2026 18:37

Trong bối cảnh nông nghiệp ngày càng hướng tới giá trị xanh và bền vững, cây thanh trà không chỉ được nhìn nhận ở giá trị của một loại trái cây đặc sản...

Người hội viên nông dân không để nghịch cảnh “đóng cửa” tương lai

Mô hình - Kinh nghiệm 29/08/2026 12:19

Mất hai cánh tay và một phần bàn chân trái sau tai nạn lao động, từng có lúc tuyệt vọng vì nghĩ mình trở thành gánh nặng cho gia đình, nhưng bằng nghị lực và khát vọng sống, anh Phạm Thế Quý, hội viên nông dân xóm Vò Đáo, xã Hoà An, tỉnh Cao Bằng, đã từng bước đứng dậy. Từ những con gà được hỗ trợ sau lũ, anh gây dựng mô hình nuôi gà hữu cơ kết hợp nuôi sâu canxi, đồng thời chế biến nông sản sấy, mỗi năm mang lại thu nhập gần 70 triệu đồng từ chăn nuôi và hơn 65 triệu đồng từ chế biến hoa quả.

Nuôi cá chình tuần hoàn: Hướng đi mới cho vùng khô hạn

Mô hình - Kinh nghiệm 29/08/2026 12:18

Tận dụng diện tích sẵn có, tiết kiệm nguồn nước và kiểm soát tốt môi trường nuôi, mô hình nuôi cá chình bông, chình mun theo hệ thống tuần hoàn của ông Nguyễn Quang Trang, xã Tân Thành, tỉnh Lâm Đồng, đang cho thấy hiệu quả kinh tế cao, mở ra hướng đi mới trong phát triển thủy sản nước ngọt tại địa phương.

XEM THÊM