Quy trách nhiệm trực tiếp cho người đứng đầu chính quyền cơ sở nếu buông lỏng quản lý, để xảy ra tình trạng đốt rác, chất thải gây ô nhiễm môi trường mà không kịp thời xử lý.

Chỉ số ô nhiễm chạm ngưỡng báo động

Trong những tháng cuối năm 2025, người dân thành phố Cảng đang phải đối mặt với tình trạng chất lượng không khí suy giảm nghiêm trọng. Theo báo cáo từ hệ thống quan trắc, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại nhiều khu vực trên địa bàn Hải Phòng trong tháng 11 và đầu tháng 12 đã có những thời điểm chạm ngưỡng “xấu” và “rất xấu”. So với cùng kỳ năm trước, tần suất các ngày ô nhiễm đang có xu hướng gia tăng rõ rệt.

Các chuyên gia môi trường nhận định, thực trạng này không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan đô thị mà còn đặt ra những rủi ro hiện hữu đối với sức khỏe cộng đồng. Đặc biệt, nhóm đối tượng nhạy cảm như trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền về hô hấp, tim mạch đang đứng trước nguy cơ bị tác động tiêu cực từ bụi mịn và khí thải.

Nguyên nhân của đợt ô nhiễm này được xác định là do sự cộng hưởng từ nhiều nguồn phát thải như hoạt động giao thông, sản xuất công nghiệp và các công trình xây dựng. Đáng chú ý, tình trạng "đốt mở" bao gồm đốt phụ phẩm nông nghiệp, rác thải sinh hoạt và hoạt động tại các làng nghề vẫn diễn ra phổ biến. Kết hợp với các yếu tố thời tiết bất lợi như gió yếu, hanh khô và hiện tượng nghịch nhiệt, bụi mịn PM2.5 bị tích tụ ở tầng thấp, không thể khuếch tán, gây ra tình trạng mù mịt kéo dài.

Siết chặt quản lý, trách nhiệm người đứng đầu

Để ứng phó kịp thời, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng đã ký ban hành chỉ thị về các biện pháp cấp bách kiểm soát ô nhiễm không khí. Điểm mới đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là sự quyết liệt trong việc phân định trách nhiệm. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã, phường, đặc khu phải chịu trách nhiệm toàn diện trong việc kiểm soát các nguồn thải trên địa bàn. Nếu để xảy ra tình trạng đốt rác, chất thải trái phép gây ô nhiễm môi trường do buông lỏng quản lý, người đứng đầu chính quyền cơ sở sẽ phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước Chủ tịch UBND thành phố.

Song song với việc siết chặt kỷ luật, thành phố cũng triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật. Sở Tài nguyên và Môi trường được giao nhiệm vụ làm đầu mối theo dõi, dự báo và cảnh báo kịp thời chỉ số AQI cho người dân. Đồng thời, đơn vị này phải đôn đốc các doanh nghiệp lắp đặt hệ thống quan trắc tự động và tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các cơ sở phát thải vượt quy chuẩn.

Triển khai các giải pháp cấp bách trên diện rộng

Nhằm giảm thiểu lượng bụi trong không khí, lãnh đạo thành phố yêu cầu các đơn vị chức năng tăng tần suất phun sương dập bụi và rửa đường tại các trục giao thông huyết mạch, ưu tiên hoàn thành trước 6 giờ sáng hàng ngày để không ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân.

Trong lĩnh vực xây dựng và giao thông, Sở Xây dựng phối hợp với Công an thành phố tiến hành rà soát, lập bản đồ các khu vực ô nhiễm trọng điểm để có phương án phân luồng, giảm ùn tắc. Các công trường xây dựng bắt buộc phải thực hiện nghiêm biện pháp che chắn, phun ẩm và rửa xe trước khi ra khỏi khu vực thi công.

Đặc biệt, chỉ thị cũng nêu rõ phương án ứng phó cực đoan: khi chỉ số AQI chạm mức "rất xấu", các hoạt động phát sinh bụi lớn tại những khu vực nhạy cảm như trường học, bệnh viện và khu dân cư tập trung sẽ bị yêu cầu tạm dừng hoặc hạn chế tối đa để bảo vệ sức khỏe nhân dân.