Độc đáo lễ Nhảy lửa của dân tộc Dao đỏ

Thầy cúng làm lễ mời các vị thần linh đến tham dự

Lễ Nhảy lửa là một nghi lễ độc đáo được bà con dân tộc Dao đỏ ở Hoàng Su Phì, Hà Giang lưu giữ đến tận ngày nay. Theo quan niệm của người Dao Đỏ, lửa tượng trưng cho sự sống và được coi như một vị thần linh thiêng, giúp mang lại ấm no, hạnh phúc cho bản làng. Mỗi năm, đồng bào dân tộc nơi đây lựa chọn một ngày tốt trong năm để tổ chức và thường vào cuối năm hoặc đầu xuân năm mới cầu thần Lửa mang lại sự ấm áp, mừng cho một vụ thu hoạch hoa màu vừa kết thúc và cầu thần linh phù hộ cho an khang thịnh vượng cũng như xua đuổi tà ma, bệnh tật.

Các chàng trai người Dao hầu lễ chờ đợi thần linh nhập vào để che chở mình

Trước khi tổ chức lễ hội, các gia đình chuẩn bị một mâm cỗ cúng bao gồm gà luộc, gạo sống, giấy bản, ống tre cắm hương, 5 chén rượu và một chén nước trắng. Buổi lễ bắt đầu bằng nghi thức cúng lễ, xin phép tổ tiên, xin phép thần linh cho dân làng được tổ chức lễ hội và mời các vị thần linh nhập vào các chàng trai. Bài cúng kéo dài khoảng nửa tiếng đồng hồ. Thầy cúng ngồi trên một chiếc ghế dài, cầm que gõ liên tục lên chiếc đàn - một nhạc cụ cúng tế phổ biến của người Dao đỏ. Khi đống củi đã cháy rừng rực, thầy cúng sẽ xin quẻ âm dương. Nếu được thần lửa đồng ý, các chàng trai đã “hầu lễ” từ đầu sẽ ngồi trước mặt thầy cúng để phù phép. Khi tiếng que gõ trở nên liên tục, dồn dập hơn thì cũng chính là lúc cuộc chơi thực sự bắt đầu. Chỉ trong phút chốc, cơ thể của các chàng trai run lên bần bật, lắc lư rất mạnh.

Sau khi được thần linh bảo vệ, các chàng trai có thể dùng tay không bốc than nóng lên

Theo quy định, người thực hiện nhảy lửa phải là nam giới. "Trong chục người đăng ký tham gia, chỉ có khoảng 3 - 5 người được thần linh chọn. Theo quan niệm của người Dao Đỏ, thần linh, tổ tiên đã ban cho họ sức mạnh siêu nhiên và lòng dũng cảm để đương đầu với lửa nóng. Vì vậy, sau khi bốc than lửa bằng tay không, họ cũng không hề bị bỏng.

Những chàng trai người Dao được thần linh ban sức mạnh để đương đầu với lửa nóng

Sau khi nhảy lửa, những chàng trai người Dao làm nghi thức để tiễn các vị thần

Trước khi tham gia nhảy lửa, người được chọn phải giữ cơ thể sạch sẽ. Họ không được ăn bốc và đi đại, tiểu tiện trước nghi lễ. Đặc biệt, nam giới không được ở gần vợ, quan hệ nam nữ ít nhất 3 ngày. Nếu không thực hiện đầy đủ, khi đi chân trần vào than lửa họ sẽ bị bỏng.

Khi lửa tắt, bàn chân, bàn tay của các chàng trai cũng trở nên đen nhẻm.

Đồng bào ở đây cho rằng, thời gian nhảy trên lửa ngắn hay dài phụ thuộc vào sức mạnh của thần linh ban cho họ. Mỗi lần nhảy lửa thường diễn ra trong khoảng 4 – 5 phút. Khi lửa tàn hẳn, thầy cúng sẽ đọc bài cúng tiễn các ma về trời và cảm ơn các vị thần đã xuống góp vui cùng dân làng.

Sau khi kết thúc lễ nhảy lửa, những chàng trai người Dao cùng nhau chơi vật chày