Ấn Độ dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu gạo khi lượng dự trữ gạo trong nước dư thừa - Ảnh minh họa.

Quyết định dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu gạo trắng phi basmati của Ấn Độ, sau gần 3 tháng áp dụng, đang tạo ra những làn sóng mới trên thị trường gạo toàn cầu. Với nguồn cung dồi dào và giá cả cạnh tranh, sự trở lại của "người khổng lồ" này mang đến cả cơ hội và thách thức cho các nước xuất khẩu gạo, trong đó có Việt Nam.

Trước đó, vào tháng 7/2023, Ấn Độ đã gây bất ngờ khi ban hành lệnh cấm xuất khẩu gạo trắng phi basmati nhằm kiểm soát giá cả trong nước và đảm bảo an ninh lương thực trước những lo ngại về tác động của hạn hán do El Nino. Tuy nhiên, tình hình dự trữ gạo dồi dào cùng với diện tích gieo trồng tăng cao trong niên vụ hiện tại đã tạo điều kiện cho Ấn Độ tự tin mở cửa trở lại thị trường xuất khẩu.

Với mức giá tối thiểu 490 USD/tấn, gạo Ấn Độ được dự báo sẽ tràn ngập thị trường thế giới, gây áp lực cạnh tranh lên các nước xuất khẩu gạo khác. Mặc dù gạo Việt Nam chủ yếu thuộc phân khúc chất lượng cao, khác với loại gạo trắng phi basmati mà Ấn Độ vừa mở cửa xuất khẩu, nhưng ảnh hưởng về giá cả và thị phần là điều khó tránh khỏi.

Tuy nhiên, thách thức cũng đồng thời là cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế và nâng cao giá trị của gạo xuất khẩu. Gạo Việt Nam, với những loại gạo thơm đặc sản như ST25, Jasmine, đã và đang khẳng định được chỗ đứng trên thị trường quốc tế. Đây là thời điểm để Việt Nam tập trung vào việc nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và đa dạng hóa thị trường, hướng tới phân khúc cao cấp, giảm thiểu sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống dễ bị ảnh hưởng bởi sự cạnh tranh về giá.

Để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức, Việt Nam cần tập trung vào một số giải pháp chủ chốt như đầu tư vào nghiên cứu, phát triển các giống lúa mới có năng suất cao, chất lượng tốt, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường. Cùng cới đó, cần chú trọng xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam, quảng bá hình ảnh và chất lượng gạo Việt trên trường quốc tế thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, tham gia hội chợ, triển lãm... Đồng thời, cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, hướng tới các thị trường tiềm năng có nhu cầu cao về gạo chất lượng như châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc... Tăng cường liên kết trong chuỗi giá trị lúa gạo, hỗ trợ nông dân ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất, tạo ra sản phẩm có chất lượng đồng đều và giá cả cạnh tranh.

Sầu Riêng sẽ thành niềm vui chung của nông sản Việt

Việt Nam bán gạo thơm, mua gạo thường

Thủy sản Việt "vẫy vùng" ra quốc tế