Hạt nhân chiến lược trong bảo tồn và nâng tầm “Quốc bảo” Việt Nam

Vườn Sâm Ngọc Linh giống tại Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Đà Nẵng.

​Tiên phong nghiên cứu khoa học và bảo tồn nguồn gen dược liệu quý

Không chỉ đơn thuần là một đơn vị quản lý, Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu (trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng) đóng vai trò là một “ngân hàng gen” sống và là trung tâm trí tuệ về dược liệu của khu vực miền Trung. Với chức năng nghiên cứu khoa học chuyên sâu, Trung tâm đã giải quyết được bài toán khó nhất trong phát triển sâm đó là chất lượng giống và tính thích nghi của loài dược liệu quý này.

Ngoài thực hiện chức năng bảo tồn, phát triển, nghiên cứu khoa học về Sâm Ngọc Linh và dược liệu; Trung tâm còn sản xuất, cung ứng giống và các mặt hàng đặc hữu từ Sâm Ngọc Linh và các loại dược liệu quý khác.

Sâm Ngọc Linh vốn là loài cây đặc hữu, đòi hỏi điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu vô cùng khắt khe. Thông qua các đề tài nghiên cứu cấp thành phố và sự hợp tác với các chuyên gia hàng đầu, Trung tâm đã thành công trong việc thuần hóa, chọn lọc những cá thể sâm khỏe mạnh nhất. Việc được Cục Trồng trọt cấp Bằng bảo hộ giống cây trồng không chỉ là một chứng nhận về pháp lý, mà còn là lời khẳng định về vị thế độc tôn và uy tín chuyên môn của Trung tâm trên bản đồ dược liệu quốc gia.

​Tầm nhìn của Trung tâm không dừng lại ở việc bảo tồn thụ động. Đơn vị đang thực hiện sứ mệnh “số hóa” và “khoa học hóa” quy trình canh tác. Từ việc theo dõi tình hình dịch hại đến việc đánh giá sự thích nghi của cây giống với biến đổi khí hậu, mỗi cây sâm được đưa ra thị trường đều mang trong mình hàm lượng tri thức cao, đảm bảo tỉ lệ sống sót và năng suất dược chất tối ưu cho người trồng. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro cho nông dân và các doanh nghiệp đầu tư, tạo nền tảng vững chắc cho việc hình thành các vùng chuyên canh dược liệu quy mô lớn theo chiến lược của thành phố.

Hội nghị phê duyệt Đề án Phát triển và hình thành Trung tâm Công nghiệp Dược liệu với Sâm Ngọc Linh là cây chủ lực tại tỉnh Quảng Nam cũ (nay là TP Đà Nẵng). (Ảnh: Cáp Vương)

​Cú hích cho nền kinh tế dược liệu: Sản xuất, cung ứng hơn 200.000 cây giống chất lượng cao

Bước sang năm 2026, Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Đà Nẵng đặt ra một cột mốc mang tính bước ngoặt, đó là tiếp nhận đặt hàng và cung ứng trên 200.000 cây giống Sâm Ngọc Linh đạt tiêu chuẩn chất lượng, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và hình hình dịch hại cho nhân dân và các tổ chức, cá nhân phát triển sản xuất. Đây không chỉ là một con số ấn tượng về quy mô sản xuất, mà còn là lời giải cho “cơn khát” cây giống chuẩn của thị trường hiện nay.

Thời gian qua thực trạng sâm giả, sâm kém chất lượng tràn lan đã khiến nhiều nhà đầu tư và người dân e dè. Sự hiện diện của một đơn vị công lập trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường như Trung tâm chính là “mỏ neo” niềm tin. 200.000 cây giống này chính là 200.000 hy vọng về việc mở rộng diện tích trồng sâm trên khắp dải đất miền Trung và Tây Nguyên, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ cây trồng ngắn ngày sang cây dược liệu có giá trị kinh tế cực cao.

Sâm Ngọc Linh giống chất lượng cao tại Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Đà Nẵng.

​Bên cạnh việc cung ứng giống, Trung tâm còn đóng vai trò là cầu nối trong chuỗi giá trị dược liệu. Bằng việc sản xuất và cung ứng các mặt hàng đặc hữu từ Sâm Ngọc Linh và các loại dược liệu quý khác, đơn vị đã trực tiếp tham gia vào khâu chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm. Người tiêu dùng giờ đây có thể tiếp cận với các sản phẩm từ “Quốc bảo” có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm chứng khoa học và bảo chứng bởi cơ quan Nhà nước.

​Vị thế của Trung tâm còn thể hiện qua sự hỗ trợ toàn diện cho cộng đồng. Không chỉ bán cây giống, các chuyên gia tại đây còn tư vấn kỹ thuật, hướng dẫn cách phòng trừ dịch hại và canh tác bền vững. Đây chính là cách tiếp cận “trao cần câu thay vì trao con cá”, giúp người dân vùng cao thoát nghèo và làm giàu bền vững từ chính tài nguyên của quê hương.

​Với sự đầu tư bài bản về công nghệ và tâm huyết của đội ngũ cán bộ, Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Đà Nẵng không chỉ là một đơn vị sự nghiệp, mà đã trở thành biểu tượng của sự kết hợp giữa tri thức khoa học và khát vọng vươn tầm của dược liệu Việt Nam. Đây chính là điểm tựa vững chắc để sâm Ngọc Linh thực sự vươn xa, trở thành thương hiệu toàn cầu trong tương lai gần.