Mô hình sản xuất xanh, ứng dụng công nghệ và năng lượng tái tạo đang trở thành xu hướng phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và hiện thực hóa cam kết Net Zero vào năm 2050. Ảnh: minh họa.

Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững

Theo Quyết định số 926/QĐ-TTg ngày 25/5/2026, Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026 – 2030 được triển khai trên phạm vi toàn quốc nhằm thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân tăng trưởng chất lượng, hiệu quả và phát triển theo hướng bền vững.

Chương trình đặt mục tiêu bảo đảm hài hòa giữa hiệu quả kinh tế với trách nhiệm xã hội và bảo vệ tài nguyên môi trường; góp phần thực hiện đồng bộ 17 Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) đến năm 2030 và cam kết Net Zero vào năm 2050 của Việt Nam.

Bên cạnh đó, Chương trình hướng đến phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã kinh doanh bền vững; góp phần tạo việc làm, nâng cao mức sống cho người thu nhập thấp, người yếu thế, đồng thời tăng cường bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao nhận thức của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã về vai trò, ý nghĩa của kinh doanh bền vững; đồng thời bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm công tác quản lý, hỗ trợ và tư vấn.

Theo mục tiêu cụ thể, Chương trình dự kiến hỗ trợ khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã kinh doanh bền vững; xây dựng ít nhất 20 mô hình điển hình thành công để lan tỏa và khuyến khích cộng đồng doanh nghiệp phát triển theo hướng bền vững.

Ngoài ra, Chương trình còn hướng tới thu hút và huy động các nguồn lực hợp pháp, đặc biệt từ khu vực doanh nghiệp và kinh tế tư nhân để triển khai các sáng kiến hướng tới phát triển bền vững.

Đối tượng thụ hưởng của Chương trình gồm doanh nghiệp khu vực tư nhân, hộ kinh doanh, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và tổ hợp tác thực hiện kinh doanh bền vững.

Đối tượng tham gia triển khai Chương trình gồm các tổ chức thúc đẩy phát triển kinh doanh bền vững như viện nghiên cứu, trường đại học, đơn vị sự nghiệp, hiệp hội, doanh nghiệp, tổ chức có tư cách pháp nhân thực hiện hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh bền vững; các cơ quan, tổ chức hỗ trợ kinh doanh bền vững; các bộ, ngành, UBND cấp tỉnh và đơn vị liên quan được giao nhiệm vụ triển khai Chương trình.

Mô hình áp dụng ESG không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và an sinh xã hội. Ảnh: minh họa.

Ưu tiên mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh doanh bao trùm và ESG

Theo Quyết định, các mô hình kinh doanh bền vững được hỗ trợ gồm mô hình áp dụng kinh tế tuần hoàn; mô hình kinh doanh bao trùm; mô hình áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường - xã hội - quản trị (ESG) và các mô hình kinh doanh bền vững khác.

Trong đó, mô hình kinh tế tuần hoàn là mô hình kinh doanh hướng đến giảm khai thác nguyên liệu, vật liệu; tăng cường tái chế, tái sử dụng; kéo dài vòng đời sản phẩm; hạn chế phát sinh chất thải và giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

Mô hình kinh doanh bao trùm là mô hình huy động người thu nhập thấp tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp, hợp tác xã với vai trò nhà cung ứng, khách hàng, nhà phân phối hoặc người lao động nhằm tạo ra các giá trị chia sẻ

Đối với mô hình áp dụng ESG và các mô hình kinh doanh bền vững khác, doanh nghiệp phải bảo đảm các yếu tố bền vững về quản trị kinh doanh, hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và giải quyết các vấn đề an sinh xã hội.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã sẽ được xem xét hỗ trợ khi đáp ứng một trong các điều kiện như đã có giải thưởng, chứng chỉ, giấy chứng nhận quốc tế hoặc quốc gia về chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, môi trường, ESG, trách nhiệm xã hội; là doanh nghiệp xã hội theo quy định pháp luật; đang triển khai dự án xanh hoặc dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn, ESG.

Ngoài ra, các đơn vị đáp ứng tiêu chí xác định mô hình kinh doanh bền vững được công bố trên Cổng thông tin quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc đáp ứng Khung tiêu chí đánh giá mô hình kinh doanh bền vững theo quy định cũng thuộc đối tượng được hỗ trợ.

Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi số và mở rộng thị trường

Theo Quyết định, Chương trình tập trung phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã kinh doanh bền vững thông qua xây dựng tài liệu, phổ biến thông tin, truyền thông nâng cao nhận thức xã hội về kinh doanh bền vững.

Đồng thời tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ quản lý, hỗ trợ và tư vấn; xây dựng mạng lưới chuyên gia tư vấn; phát triển nền tảng số hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã kinh doanh bền vững.

Chương trình cũng tổ chức các diễn đàn kinh doanh bền vững thường niên, hội thảo, tọa đàm chia sẻ kinh nghiệm và thực tiễn tốt về các mô hình kinh doanh bền vững trong nước và quốc tế; thúc đẩy tài chính xanh, đầu tư tạo tác động xã hội và môi trường.

Ngoài ra, Nhà nước khuyến khích nghiên cứu, phát triển các giải pháp và công cụ đánh giá, công nhận doanh nghiệp kinh doanh bền vững; phát triển sản phẩm, dịch vụ tài chính và tín dụng thúc đẩy kinh doanh bền vững; hỗ trợ các sáng kiến hợp tác công tư.

Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã, Chương trình hỗ trợ tư vấn xây dựng chiến lược, thiết kế mô hình và phương án kinh doanh bền vững; quản trị nội bộ; tài chính, sản xuất, bán hàng, thị trường; tiếp cận tài chính và gọi vốn đầu tư.

Bên cạnh đó là hỗ trợ đào tạo quản trị doanh nghiệp; huấn luyện chuyên sâu trong nước và nước ngoài; hỗ trợ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo; tìm kiếm, giải mã và chuyển giao công nghệ; áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; tư vấn sở hữu trí tuệ; khai thác và phát triển tài sản trí tuệ; hỗ trợ chi phí thuê, mua giải pháp chuyển đổi số.

Về xúc tiến thương mại, doanh nghiệp được hỗ trợ đăng ký tài khoản bán sản phẩm, dịch vụ trên các sàn thương mại điện tử quốc tế; duy trì tài khoản trên các sàn thương mại điện tử trong nước và quốc tế; tham gia hội chợ triển lãm và các hoạt động xúc tiến thương mại trong và ngoài nước.

Quyết định cũng quy định nguyên tắc hỗ trợ phải bảo đảm đúng đối tượng, phạm vi hỗ trợ của ngân sách nhà nước và tuân thủ quy định pháp luật. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã đăng ký nhu cầu trước sẽ được hỗ trợ trước.

Đáng chú ý, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã do phụ nữ, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số làm chủ; doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là nữ, người khuyết tật và người dân tộc thiểu số; doanh nghiệp xã hội theo quy định pháp luật sẽ được ưu tiên hỗ trợ.

Nguồn kinh phí thực hiện Chương trình được bảo đảm từ ngân sách nhà nước và các nguồn vốn huy động hợp pháp khác.

Bộ Tài chính được giao chủ trì hướng dẫn xây dựng, tổng hợp kế hoạch, dự toán kinh phí; hướng dẫn tiêu chí xác định mô hình kinh doanh bền vững; chủ trì giám sát, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình và báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định.

Các bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực và tổ chức triển khai Chương trình phù hợp với phạm vi quản lý nhằm bảo đảm hiệu quả thực hiện trong giai đoạn 2026 – 2030./.