Lâm Đồng kiến tạo hệ sinh thái du lịch cộng đồng xanh từ nông nghiệp và tài nguyên bản địa

Tỉnh Lâm Đồng xác định tiếp tục lồng ghép phát triển du lịch cộng đồng vào Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đến năm 2030

Theo Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng về nội dung phục vụ Phiên họp định kỳ 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo phát triển du lịch tỉnh, trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành nông nghiệp và môi trường đã phối hợp triển khai hàng loạt nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nổi bật là việc gắn Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) với xây dựng nông thôn mới và phát triển du lịch. Việc này được thực hiện theo Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg ngày 22/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP, cùng Quyết định số 358/QĐ-VPĐP-OCOP ngày 13/5/2026 của Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương về quản lý và sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “ONE COMMUNE ONE PRODUCT OF VIETNAM”. Song song đó, Kế hoạch số 2196/KH-UBND ngày 12/2/2026 của UBND tỉnh cũng được triển khai nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch nông thôn, tạo lợi thế cạnh tranh cho địa phương.

Trong lĩnh vực làng nghề và ngành nghề nông thôn, Sở đã giao Chi cục Phát triển nông thôn xây dựng kế hoạch quản lý, kiểm tra và giám sát việc bảo tồn, phát triển làng nghề từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hình thành các mô hình du lịch trải nghiệm gắn với bản sắc bản địa.

Đáng chú ý, về công tác quy hoạch và sử dụng đất phục vụ du lịch cộng đồng, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết đã tham mưu HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 12/NQ-HĐND ngày 12/5/2026 và Nghị quyết số 72/NQ-HĐND ngày 10/12/2025 về danh mục công trình, dự án đầu tư thuộc diện Nhà nước thu hồi đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó có nhiều dự án liên quan đến khu đô thị sinh thái, khu đô thị thương mại dịch vụ, khu đô thị sân bay và khu dân cư trung tâm. Đồng thời, tỉnh cũng đang hoàn thiện danh mục các khu đất dự kiến thực hiện dự án thí điểm, trong đó có nhiều dự án thương mại, du lịch và nghỉ dưỡng, dự kiến hoàn thành trong quý III/2026.

Về quy hoạch tổng thể, căn cứ Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị định số 151/2025/NĐ-CP của Chính phủ, Sở đã phối hợp góp ý cho việc điều chỉnh quy hoạch tỉnh, dẫn tới Quyết định số 2786/QĐ-UBND ngày 6/6/2026 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để định hình không gian phát triển du lịch cộng đồng trong giai đoạn tới.

Song song với phát triển du lịch, công tác bảo vệ môi trường tiếp tục được chú trọng. Trong tháng 6/2026, Sở đã phối hợp tổ chức bồi dưỡng kiến thức bảo vệ môi trường cho các tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch và cộng đồng dân cư. Đặc biệt, chương trình tập huấn quản lý chất thải rắn cho công chức cấp xã thu hút 250 người tham gia. Ngoài ra, việc kiểm tra các dự án trong Khu du lịch quốc gia hồ Hồ Tuyền Lâm cũng đang được triển khai theo Công văn số 2403/UBND-NC ngày 26/2/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh.

Ở lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng, lực lượng kiểm lâm đã tham mưu và ban hành tới 1.704 văn bản chỉ đạo trong nửa đầu năm 2026. Trong số này có 72 văn bản do UBND tỉnh ban hành, 214 văn bản thuộc thẩm quyền Sở Nông nghiệp và Môi trường và 1.418 văn bản do Chi cục Kiểm lâm ban hành. Đây là con số cho thấy áp lực lớn trong việc gìn giữ hệ sinh thái rừng – một trong những tài nguyên cốt lõi phục vụ phát triển du lịch sinh thái tại địa phương.

Tuy nhiên, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại. Hệ thống hạ tầng bảo vệ môi trường, nhất là hệ thống thu gom và xử lý nước thải sinh hoạt tại nông thôn, cụm công nghiệp và làng nghề vẫn chưa đồng bộ. Tỷ lệ nước thải đô thị được xử lý đạt chuẩn còn thấp, nhiều khu vực chưa có hệ thống xử lý tập trung. Công tác phân loại rác tại nguồn triển khai chậm, thiếu đồng bộ; nhiều bãi chôn lấp rác chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về chống thấm và xử lý nước rỉ rác. Cùng với đó, tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp vẫn diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng so với cùng kỳ năm trước.

Trước thực trạng này, Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị UBND tỉnh tiếp tục tăng cường chỉ đạo các sở, ngành và địa phương đẩy mạnh kiểm tra, giám sát chấp hành pháp luật về môi trường; thúc đẩy các giải pháp thu gom, xử lý chất thải, bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Trong 6 tháng cuối năm 2026, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Lâm Đồng xác định tiếp tục lồng ghép phát triển du lịch cộng đồng vào Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đến năm 2030; đẩy mạnh truyền thông bảo vệ môi trường, phân loại rác tại nguồn, tăng cường thanh tra các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm, đồng thời thúc đẩy trồng rừng, quản lý rừng bền vững và hoàn thiện các thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng rừng theo quy định pháp luật. Đây được xem là hướng đi trọng tâm nhằm cân bằng giữa tăng trưởng du lịch với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên – yếu tố sống còn đối với chiến lược phát triển bền vững của tỉnh./.