Nghệ An đẩy mạnh triển khai 3 Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2035

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân và từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền trong tỉnh.

Theo Quyết định số 417/QĐ-BNNMT do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành, giai đoạn 2026–2035 sẽ được triển khai trước mắt theo chặng 1 từ năm 2026 đến 2030. Chương trình được kỳ vọng mang lại diện mạo mới cho nhiều địa phương, nhất là khu vực nông thôn, miền núi còn nhiều khó khăn.

Thực hiện chủ trương này, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Công văn số 1345/UBND-KT, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính cùng các đơn vị liên quan chủ động tham mưu và tổ chức triển khai. Tinh thần được nhấn mạnh là vào cuộc quyết liệt, bài bản, không hình thức; nghiên cứu kỹ nội dung, quán triệt đầy đủ tinh thần chỉ đạo và triển khai kịp thời, tránh tình trạng chậm trễ, thiếu đồng bộ.

Các mục tiêu đặt ra đến năm 2030 khá cụ thể và đầy thách thức: thu nhập bình quân của người dân nông thôn phấn đấu tăng gấp 2,5–3 lần so với năm 2020; thu nhập của đồng bào dân tộc thiểu số đạt bằng một nửa mức bình quân chung của cả nước. Tỷ lệ nghèo đa chiều giảm bình quân 1–1,5% mỗi năm; riêng khu vực dân tộc thiểu số và miền núi giảm xuống dưới 10%. Trên phạm vi cả nước, khoảng 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 10% đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại và 5 tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.

Đằng sau những con số là định hướng phát triển toàn diện: xây dựng nông thôn theo hướng hiện đại nhưng vẫn giữ gìn bản sắc; giảm nghèo theo cách tiếp cận đa chiều, bao trùm; phát triển miền núi gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Chương trình lần này không chỉ dừng ở đầu tư hạ tầng như đường giao thông hay thiết chế cơ sở. Đối tượng thụ hưởng trải rộng từ cấp xã, thôn, cộng đồng dân cư đến hợp tác xã, doanh nghiệp; từ người dân nông thôn đến hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo. Trọng tâm ưu tiên là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, khu vực an toàn khu, biên giới, hải đảo – những nơi còn nhiều trở ngại trong phát triển.

Kỳ vọng các chương trình mục tiêu quốc gia sẽ mang lại nhiều đổi mới trong thời gian tới

Về cấu trúc, chương trình gồm hai hợp phần. Hợp phần chung triển khai trên phạm vi cả nước với 10 nội dung thành phần và 52 nội dung cụ thể, tập trung vào hạ tầng, sinh kế, tổ chức sản xuất và nâng cao chất lượng đời sống. Hợp phần đặc thù dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi gồm 5 nội dung thành phần, 23 nội dung cụ thể, nhằm giải quyết những vấn đề riêng có của khu vực này, từ điều kiện sản xuất, tiếp cận dịch vụ cơ bản đến bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện được quy định rõ tại Nghị định số 358/2025/NĐ-CP, theo hướng tăng cường phân cấp, trao quyền chủ động nhiều hơn cho địa phương, đi kèm trách nhiệm giải trình. Các tỉnh, thành phố được chủ động xác định nội dung đầu tư, tiến độ, kết quả; tự cân đối vốn đối ứng từ ngân sách và linh hoạt huy động nguồn lực hợp pháp ngoài ngân sách.

Đáng chú ý, cơ chế cho vay ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục được khuyến khích, tập trung hỗ trợ phát triển sản xuất – kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện nhà ở, phát triển sản phẩm OCOP, duy trì làng nghề truyền thống và thúc đẩy du lịch nông thôn. Tư duy “trao cần câu” thay vì chỉ hỗ trợ trước mắt được nhấn mạnh như một giải pháp căn cơ để giảm nghèo bền vững.

Bên cạnh đó, chương trình cũng khuyến khích các địa phương có điều kiện kinh tế thuận lợi hỗ trợ các địa phương khó khăn trên tinh thần tự nguyện, công khai, minh bạch; vận động doanh nghiệp đồng hành cùng các xã, thôn đặc biệt khó khăn. Việc huy động đóng góp của người dân được thực hiện phù hợp với khả năng thực tế, không gây quá sức dân và không để phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản.

Với sự chuẩn bị chủ động và quyết tâm cao, Nghệ An kỳ vọng sẽ tận dụng tốt cơ hội từ 3 Chương trình mục tiêu quốc gia để tạo động lực phát triển bền vững trong giai đoạn mới.