Nghịch lý quản lý đất đai tại phường Hưng Đạo (Hải Phòng): Văn bản “thép” có bị vô hiệu hóa dưới cơ sở?

Tại khu vực giáp đê Hải Thành, phường Hưng Đạo, thời gian qua, hộ ông Vũ Đức Hùng đã ngang nhiên thực hiện hành vi san lấp, xây dựng công trình trái phép trên diện tích đất công ích 5% do UBND phường trực tiếp quản lý.

Hồi chuông cảnh tỉnh từ UBND thành phố

​Phát triển nông nghiệp sinh thái tuần hoàn, bảo vệ nghiêm ngặt quỹ đất nông - lâm - thủy sản là cốt lõi của chiến lược phát triển bền vững mà thành phố Hải Phòng đang quyết tâm hướng tới. Dưới góc nhìn chuyên môn, đất nông nghiệp không chỉ đơn thuần là tư liệu sản xuất, mà còn là thành tố hữu cơ cốt lõi cấu thành nên hệ sinh thái tự nhiên, giữ vai trò điều hòa nguồn nước và bảo vệ đa dạng sinh học. Bất kỳ hành vi xâm hại, "bê tông hóa" nào đối với quỹ đất này đều để lại những hệ lụy lâu dài, không thể đảo ngược đối với môi trường sinh thái và tính toàn vẹn của thổ nhưỡng.

​Để ngăn chặn triệt để tình trạng buông lỏng quản lý, ngày 15/12/2025, UBND TP. Hải Phòng đã ban hành Văn bản số 13215/VP-NNMT. Đây được coi là một văn bản "thép", giáng một đòn mạnh vào tư duy lỗi thời kiểu "phạt cho tồn tại" của một bộ phận cán bộ cơ sở.

​Văn bản quy định rõ: Chủ tịch UBND cấp xã, phường, đặc khu phải chịu trách nhiệm toàn diện và tuyệt đối trước pháp luật nếu để xảy ra tình trạng san lấp, xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp kéo dài mà không xử lý dứt điểm.

​Thông điệp nghiêm khắc và mang tính thượng tôn pháp luật là vậy, nhưng dường như "sức nóng" của văn bản này vẫn chưa chạm tới hệ thống chính quyền cơ sở tại phường Hưng Đạo. Giữa ban ngày, kỷ cương đất đai vẫn đang bị thách thức nghiêm trọng.

​Ngôi nhà khoảng 100m² "mọc" trên đất nuôi trồng thủy sản và câu trả lời "xử lý từng bước một"

​Theo thông tin của người dân tại khu vực giáp đê Hải Thành, phường Hưng Đạo, thời gian qua, hộ ông Vũ Đức Hùng đã ngang nhiên thực hiện hành vi san lấp, xây dựng công trình trái phép trên diện tích đất công ích 5% do UBND phường trực tiếp quản lý. Đáng nói, đây là loại đất được quy hoạch rõ ràng cho mục đích nuôi trồng thủy sản – một mắt xích quan trọng trong chuỗi sinh thái nông nghiệp của địa phương.

​Mục sở thị tại hiện trường, phóng viên không khỏi ngỡ ngàng trước một công trình kiên cố với diện tích nền hơn 100m² đã hoàn thiện hiện hữu. Phía ngoài, một diện tích lớn đất nông nghiệp vốn là mặt nước nuôi trồng thủy sản đã bị "bức tử" hoàn toàn bởi các lớp bê tông dày đặc. Xung quanh khu đất, chủ đầu tư cho gia cố, bao bọc bằng hàng rào sắt kiên cố như một sự khẳng định chủ quyền phi pháp, thách thức dư luận xã hội và chính quyền sở tại.

​Việc san lấp, đổ phế thải xây dựng này không chỉ làm biến dạng hoàn toàn địa hình tự nhiên, có nguy cơ phá vỡ kết cấu hữu cơ của đất có thể đe dọa nghiêm trọng đến môi trường sinh thái, gây nguy cơ ô nhiễm nguồn nước cục bộ của toàn bộ khu vực nuôi trồng thủy sản xung quanh. Chất thải xây dựng, xi măng, đá sỏi đè nặng lên lòng đất đồng nghĩa với việc triệt tiêu khả năng tự làm sạch và nguồn sống của hệ vi sinh vật bản địa.

​Để có thông tin khách quan, phóng viên Tạp chí Điện tử Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam đã có cuộc trao đổi với một cán bộ chuyên môn của UBND phường Hưng Đạo. Vị cán bộ này xác nhận có sai phạm và cho biết: “UBND phường đã tiến hành tháo dỡ phần nhà xưởng phía ngoài. Riêng đối với phần nhà kiên cố, hiện UBND phường đang lập biên bản và xử lý từng bước một”.

​Câu trả lời từ phía đại diện chính quyền khiến dư luận và những người làm công tác bảo vệ môi trường nông nghiệp không khỏi hoài nghi, ngao ngán. Trong khi vi phạm của hộ dân diễn ra với tốc độ thần tốc, biến ao cá thành nhà kiên cố chỉ trong thời gian ngắn, thì sự vào cuộc của cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương lại chọn một nhịp điệu "bình tĩnh", thong thả đến lạ lùng! Điệp khúc "xử lý từng bước" phải chăng là cái cớ cho sự chậm trễ, tạo cơ hội cho vi phạm hoàn thiện và bám rễ sâu hơn vào lòng đất công?

​Tiếng lòng từ người dân và góc nhìn từ nông nghiệp bền vững

​Sự chậm trễ, có dấu hiệu né tránh của chính quyền không chỉ gây bức xúc lớn trong dư luận mà còn làm suy giảm lòng tin của quần chúng Nhân dân vào tính nghiêm minh của pháp luật, làm lu mờ hiệu lực của văn bản "thép" số 13215/VP-NNMT mà UBND TP ban hành.

​Bà N.T.L, một người dân sinh sống lâu năm tại khu vực giáp đê Hải Thành, phường Hưng Đạo chia sẻ: “Chỗ này ngày trước là ao nuôi cá, nước nôi trong lành, là sinh kế và cũng là khoảng xanh của khu dân cư. Không hiểu sao bằng cách nào họ lại ngang nhiên san lấp, đổ đầy gạch đá rồi xây dựng được ngôi nhà to đẹp, kiên cố như vậy giữa thanh thiên bạch nhật mà không bị ngăn chặn từ đầu”.

​Dưới góc độ nông nghiệp hữu cơ, bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học, mỗi mét vuông đất nông nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản bị "bức tử" bởi chất thải xây dựng và bê tông hóa trái phép là một tổn thất không thể đong đếm cho hệ sinh thái và môi trường. Đất 5% là nguồn lực công ích quan trọng, đáng lẽ phải được ưu tiên gìn giữ, phát triển các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp sạch để phục vụ cộng đồng. Việc buông lỏng, để mặc cho các công trình bê tông "mọc" trái phép tại phường Hưng Đạo đang đi ngược lại hoàn toàn với nỗ lực bền bỉ, nhất quán của toàn thành phố Hải Phòng trong hành trình xanh hóa đô thị và nông thôn.

​Kỷ cương đất đai là tối thượng, không thể bị xem nhẹ hay đánh đổi bởi điệp khúc "từ từ", "từng bước". Thiết nghĩ, việc "gọt chân cho vừa giày", xử lý hời hợt phần ngọn (nhà xưởng tạm) mà bỏ qua phần gốc (ngôi nhà kiên cố khoảng 100m²) là biểu hiện rõ nét của sự thỏa hiệp với sai phạm.

​Để bảo vệ sự tôn nghiêm của pháp luật và giữ gìn màu xanh sinh thái cho quỹ đất nông nghiệp Hải Phòng, đòi hỏi các cơ quan ban ngành khẩn trương vào cuộc. Cần lập đoàn thanh tra kiểm tra toàn diện, làm rõ và xử lý nghiêm trách nhiệm cá nhân, tổ chức, đặc biệt là trách nhiệm người đứng đầu UBND phường Hưng Đạo khi để xảy ra sai phạm nghiêm trọng kéo dài theo đúng tinh thần nghiêm minh của Văn bản số 13215/VP-NNMT. Quyết không thể để tư duy "phạt cho tồn tại" vô hiệu hóa những chỉ đạo "thép" từ cấp trên.