ki-niem-15-voaa
Thứ năm 19/11/2026 02:15Thứ năm 19/11/2026 02:15 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: toasoan@tapchihuucovietnam.vn

Tag

Những "điểm nghẽn" cần tháo gỡ trong phát triển nông nghiệp hữu cơ hiện nay

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Nông nghiệp hữu cơ đang được xem là một hướng đi quan trọng để nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ tài nguyên đất, nước, đa dạng sinh học và đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh. Việt Nam đã có định hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ đến năm 2030, trong đó nhấn mạnh sản xuất hữu cơ gắn với giá trị gia tăng, bảo vệ môi trường, kinh tế tuần hoàn và thị trường trong nước, xuất khẩu.
Những
Sản phẩm hữu cơ ngày càng thiết yếu trong thị trường

Tuy nhiên, từ chủ trương đến thực tiễn vẫn còn một khoảng cách đáng kể. Để nông nghiệp hữu cơ phát triển thực chất, nhiều “điểm nghẽn” cần được nhận diện và tháo gỡ đồng bộ.

Quy mô sản xuất còn nhỏ, thiếu vùng nguyên liệu tập trung

Điểm nghẽn đầu tiên nằm ở quy mô sản xuất. Phần lớn nông hộ Việt Nam vẫn canh tác trên diện tích nhỏ, phân tán, trong khi sản xuất hữu cơ đòi hỏi quy trình đồng bộ, kiểm soát chặt chẽ từ đất, giống, vật tư đầu vào đến thu hoạch, sơ chế và tiêu thụ.

Sản xuất manh mún khiến chi phí tổ chức sản xuất, giám sát và chứng nhận tăng lên. Một hộ riêng lẻ khó hình thành sản lượng đủ lớn để ký hợp đồng ổn định với doanh nghiệp chế biến hoặc hệ thống phân phối. Vì vậy, phát triển nông nghiệp hữu cơ không thể chỉ dựa vào từng hộ gia đình mà cần thúc đẩy mạnh hơn vai trò của hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp đầu chuỗi.

Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020-2030 cũng xác định phát triển hữu cơ ở nhiều quy mô, từ hộ gia đình, tổ hợp tác, hợp tác xã đến doanh nghiệp. Đây chính là hướng cần được cụ thể hóa bằng những mô hình liên kết có quy mô đủ lớn.

Chi phí chứng nhận và kiểm soát chất lượng còn cao

Một trong những rào cản lớn đối với người sản xuất là chi phí để đáp ứng các tiêu chuẩn hữu cơ. Sản xuất hữu cơ không đơn giản là “không sử dụng hóa chất” mà phải tuân thủ một hệ thống quy trình và tiêu chí cụ thể, đồng thời cần có cơ chế kiểm tra, giám sát và chứng nhận phù hợp.

Đối với nông hộ nhỏ, chi phí chứng nhận, ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm nghiệm và duy trì hệ thống kiểm soát có thể trở thành gánh nặng. Nếu sản phẩm sau khi được chứng nhận không bán được với giá tương xứng, người sản xuất rất dễ quay trở lại phương thức canh tác thông thường.

Do đó, cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ chi phí chứng nhận cho các vùng sản xuất tập trung, nhất là trong giai đoạn chuyển đổi. Đồng thời, cần khuyến khích các mô hình chứng nhận nhóm, hệ thống kiểm soát nội bộ và liên kết hợp tác xã - doanh nghiệp để giảm chi phí trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Thị trường chưa phát triển tương xứng với sản xuất

Sản xuất hữu cơ chỉ có thể phát triển bền vững khi có thị trường tương ứng. Đây hiện vẫn là một điểm nghẽn đáng chú ý. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến thực phẩm an toàn, nhưng mức độ nhận biết về sản phẩm hữu cơ, tiêu chuẩn hữu cơ và sự khác biệt giữa “hữu cơ”, “sạch”, “an toàn” và “sinh thái” chưa đồng đều. Trong khi đó, giá sản phẩm hữu cơ thường cao hơn sản phẩm thông thường, khiến khả năng tiếp cận của một bộ phận người tiêu dùng còn hạn chế.

Đáng chú ý, nếu thị trường không trả giá cao hơn cho sản phẩm được sản xuất đúng quy trình, nông dân sẽ không có đủ động lực để duy trì phương thức canh tác hữu cơ vốn đòi hỏi nhiều công sức và thời gian. Vì vậy, phát triển hữu cơ phải đồng thời phát triển thị trường. Cần xây dựng hệ thống phân phối chuyên nghiệp, tăng cường truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin sản phẩm và truyền thông để người tiêu dùng hiểu rõ giá trị thực của nông sản hữu cơ.

Thiếu liên kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp

Một nền nông nghiệp hữu cơ hàng hóa không thể vận hành theo kiểu “nông dân tự sản xuất rồi tìm nơi bán”. Đây là mô hình dễ dẫn tới tình trạng sản xuất theo phong trào, thiếu ổn định về sản lượng và chất lượng.

Doanh nghiệp cần tham gia từ đầu trong việc lựa chọn vùng nguyên liệu, xây dựng quy trình, cung cấp vật tư, hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Hợp tác xã đóng vai trò tổ chức nông dân, kiểm soát quy trình và kết nối thị trường. Nhà nước tạo hành lang chính sách, hạ tầng và hỗ trợ kỹ thuật; nhà khoa học cung cấp giải pháp công nghệ. Cách tiếp cận này phù hợp với định hướng của Đề án 885, trong đó nhấn mạnh sự tham gia của các thành phần kinh tế, đặc biệt là doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ gia đình.

Nguồn vật tư đầu vào hữu cơ chưa thật sự đáp ứng yêu cầu

Sản xuất hữu cơ cần nguồn giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và các loại vật tư phù hợp. Tuy nhiên, nguồn cung vật tư hữu cơ chất lượng cao, ổn định và có giá hợp lý vẫn là vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Nếu đầu vào không bảo đảm, người sản xuất vừa khó duy trì năng suất, vừa có nguy cơ vi phạm quy trình. Trong khi đó, giá vật tư hữu cơ chất lượng cao có thể làm tăng đáng kể chi phí sản xuất.

Một hướng đi quan trọng là phát triển hệ thống sản xuất phân hữu cơ, compost, phân hữu cơ vi sinh ngay tại các vùng nguyên liệu; tận dụng phụ phẩm trồng trọt, chăn nuôi và chế biến nông sản. Điều này vừa giảm chi phí đầu vào, vừa tạo điều kiện hình thành chu trình tuần hoàn trong nông nghiệp.

Năng suất và thời gian chuyển đổi tạo áp lực cho nông dân

Một trở ngại khác là giai đoạn chuyển đổi từ sản xuất thông thường sang hữu cơ. Người nông dân phải thay đổi tập quán canh tác, đầu tư công sức, trong khi hiệu quả kinh tế chưa chắc được cải thiện ngay.

Trong một số trường hợp, năng suất có thể giảm trong giai đoạn đầu do hệ sinh thái đất chưa phục hồi, kỹ thuật chưa hoàn thiện hoặc người sản xuất chưa quen với phương thức mới. Nếu không có chính sách hỗ trợ trong thời kỳ chuyển đổi, người nông dân sẽ khó duy trì sản xuất đến khi đạt trạng thái ổn định. Vì vậy, chính sách hỗ trợ cần tập trung mạnh vào giai đoạn chuyển đổi, thay vì chỉ hỗ trợ khi sản phẩm đã đạt chứng nhận hữu cơ.

Công nghệ, dữ liệu và truy xuất nguồn gốc còn hạn chế

Nông nghiệp hữu cơ hiện đại không chỉ cần kỹ thuật canh tác mà còn cần quản trị bằng dữ liệu. Nhật ký điện tử, mã vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, cảm biến môi trường, quản lý vật tư và dữ liệu sản lượng có thể giúp kiểm soát toàn bộ quá trình sản xuất.

Tuy nhiên, nhiều hộ sản xuất và hợp tác xã vẫn thiếu nhân lực, thiết bị và kỹ năng số. Đây là khoảng trống cần được khắc phục nếu muốn nâng cao tính minh bạch và khả năng đáp ứng các thị trường khó tính. Chuyển đổi số cần được xem là một bộ phận của quá trình phát triển hữu cơ chứ không phải một nhiệm vụ riêng biệt.

Chính sách cần đi vào thực chất hơn

Việt Nam đã có hệ thống định hướng chính sách tương đối rõ, trong đó Quyết định 885/QĐ-TTg ngày 23/6/2020 phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020-2030; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đã ban hành kế hoạch hành động triển khai Đề án.

Vấn đề còn lại là làm thế nào để chính sách đến được với người sản xuất. Ở một số địa phương, việc triển khai còn phụ thuộc vào nguồn lực, năng lực tổ chức và mức độ ưu tiên. Vì vậy, cần có cơ chế phân bổ nguồn lực rõ ràng, xác định sản phẩm hữu cơ chủ lực của từng vùng và gắn mục tiêu phát triển với trách nhiệm cụ thể của địa phương.

Tháo gỡ điểm nghẽn bằng tư duy chuỗi giá trị

Muốn nông nghiệp hữu cơ phát triển nhanh và bền vững, cần chuyển từ tư duy “hỗ trợ sản xuất” sang “xây dựng chuỗi giá trị”. Hỗ trợ không nên dừng ở giống, phân bón hay tập huấn mà phải bao phủ toàn bộ chuỗi: đất đai - sản xuất - chứng nhận - sơ chế - chế biến - thương hiệu - logistics - phân phối - tiêu dùng.

Đặc biệt, cần lựa chọn một số ngành hàng có lợi thế để đầu tư trọng điểm thay vì phát triển hữu cơ dàn trải. Đề án quốc gia đã xác định nhiều nhóm mô hình như lúa - tôm, lúa đặc sản, rau, cây ăn quả, chè, cà phê, hồ tiêu, điều và dừa hữu cơ. Đây có thể là cơ sở để các địa phương lựa chọn sản phẩm phù hợp với điều kiện sinh thái và thị trường.

Tháo đúng “nút thắt” để tạo động lực mới

Phát triển nông nghiệp hữu cơ hiện nay không thiếu định hướng, mà quan trọng là thiếu sự kết nối đồng bộ giữa chính sách, sản xuất và thị trường. Nếu quy mô nhỏ, chi phí chứng nhận cao, đầu ra bấp bênh, liên kết lỏng lẻo và vật tư đầu vào chưa ổn định thì người nông dân rất khó theo đuổi hữu cơ lâu dài.

Do đó, cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn cốt lõi: tích tụ và tổ chức vùng nguyên liệu; giảm chi phí chứng nhận; hỗ trợ giai đoạn chuyển đổi; phát triển vật tư hữu cơ; tăng cường liên kết doanh nghiệp - hợp tác xã - nông dân; mở rộng thị trường; đẩy mạnh chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc.

Khi những nút thắt này được giải quyết, nông nghiệp hữu cơ sẽ không còn là một phân khúc sản xuất nhỏ lẻ mà có thể trở thành một bộ phận quan trọng của nền nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Đây cũng là hướng phù hợp với mục tiêu của Đề án 2020-2030 là xây dựng nền nông nghiệp hữu cơ có giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường và phục vụ cả thị trường trong nước lẫn xuất khẩu./.

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Hoàn thiện chính sách để phát huy hiệu quả cây trồng công nghệ sinh học

Hoàn thiện chính sách để phát huy hiệu quả cây trồng công nghệ sinh học

Tại Hội thảo “Cây trồng công nghệ sinh học - Xu hướng ứng dụng trên toàn cầu và định hướng phát triển tại Việt Nam”, các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân trao đổi về hiệu quả ứng dụng, lựa chọn công nghệ, yêu cầu an toàn sinh học và những vướng mắc cần tháo gỡ để đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất.
Bớt giống bớt phân người trồng lúa vẫn tăng lợi nhuận

Bớt giống bớt phân người trồng lúa vẫn tăng lợi nhuận

Trên cánh đồng, có những khoản tiền tưởng như rất nhỏ nhưng cộng lại sau một vụ lúa có thể quyết định người nông dân lời hay lỗ. Khi chi phí giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhiên liệu và nước tưới ngày càng tạo sức ép, nhiều nông dân Đồng bằng sông Cửu Long đang tính lại từng khoản chi, giảm đầu vào nhưng vẫn giữ năng suất và tăng phần lợi nhuận sau mỗi vụ mùa.
Chứng nhận hữu cơ: Người sản xuất cần chuẩn bị những gì?

Chứng nhận hữu cơ: Người sản xuất cần chuẩn bị những gì?

Để được cấp chứng nhận hữu cơ, cơ sở sản xuất phải chứng minh việc tuân thủ tiêu chuẩn bằng cả thực hành tại đồng ruộng, trang trại và hồ sơ theo dõi. Quá trình này bắt đầu từ lựa chọn tiêu chuẩn, tổ chức chuyển đổi, đánh giá thực tế đến duy trì giám sát sau chứng nhận.
Kết nối nguồn lực phát triển nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn

Kết nối nguồn lực phát triển nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn

Từ nhu cầu thực tế của nông dân Đồng bằng sông Cửu Long, hội thảo “Thảo luận chiến lược hợp tác trong lĩnh vực xâm nhập mặn, thích ứng và phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam” diễn ra ngày 5/11 tại Hà Nội, tập trung thảo luận các ưu tiên hợp tác về dữ liệu, quản lý đất và nước, kỹ thuật canh tác, tài chính và thị trường. Các đề xuất hướng tới đưa giải pháp thích ứng với xâm nhập mặn vào thực tiễn sản xuất, bảo đảm sinh kế cho nông dân Đồng bằng sông Cửu Long.
Canh tác hữu cơ bắt đầu từ sức khỏe của đất

Canh tác hữu cơ bắt đầu từ sức khỏe của đất

Muốn chuyển đổi sang canh tác hữu cơ, người sản xuất cần tổ chức lại cách chăm sóc đất, cung cấp dinh dưỡng và quản lý dịch hại. Năm nhóm kỹ thuật nền tảng dưới đây giúp xây dựng hệ thống sản xuất phù hợp với điều kiện đồng ruộng và yêu cầu của tiêu chuẩn áp dụng.
Nông nghiệp phía Nam tìm cách gỡ điểm nghẽn từ nghiên cứu đến sản xuất

Nông nghiệp phía Nam tìm cách gỡ điểm nghẽn từ nghiên cứu đến sản xuất

Vi phạm bản quyền giống cây trồng, công nghệ sau thu hoạch chưa đồng bộ, dữ liệu vùng trồng bị chia cắt cùng bài toán tiếp cận tín dụng mùa vụ là những nút thắt cốt lõi được nhận diện thẳng thắn tại Hội thảo chuyên đề lĩnh vực Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (thuộc khuôn khổ Hội nghị phát triển KH&CN, ĐMST và CĐS thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp khu vực phía Nam) diễn ra ngày 2/11/2026 tại TP. Cần Thơ.
Đưa khoa học, công nghệ thành động lực tăng trưởng nông nghiệp

Đưa khoa học, công nghệ thành động lực tăng trưởng nông nghiệp

Lấy năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế và thu nhập của người dân làm thước đo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu nghiên cứu khoa học phải giải quyết những bài toán cụ thể của sản xuất. Trước ngày 20/11/2026, mỗi địa phương phía Nam lựa chọn 3–5 bài toán ưu tiên để phối hợp triển khai.
Nông dân miền Tây tìm cách giữ sinh kế trước sức ép hạn mặn

Nông dân miền Tây tìm cách giữ sinh kế trước sức ép hạn mặn

Từng phải bỏ hàng trăm triệu đồng mua nước ngọt, chở từng chuyến nước về cứu vườn sầu riêng giữa mùa hạn mặn, người nông dân miền Tây hiểu thế nào là nỗi lo khi nguồn nước cạn dần, độ mặn lấn sâu. Sau những mùa khô khắc nghiệt, câu chuyện giữ nước, giữ vườn cũng là câu chuyện giữ sinh kế. Từ thực tế sản xuất, nhiều nông dân đang tìm cách thay đổi mùa vụ, điều chỉnh phương thức canh tác để giảm thiệt hại, thích ứng với những biến động ngày càng khó lường của thời tiết.
Tìm lời giải cho bài toán nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long

Tìm lời giải cho bài toán nông nghiệp thích ứng với xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long

Xâm nhập mặn, hạn hán và những biến động khó lường của nguồn nước đang đặt sản xuất nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long trước nhiều thách thức. Tại hội thảo ở TP Cần Thơ, các chuyên gia, nhà quản lý và đối tác quốc tế cùng trao đổi giải pháp thích ứng, từ quản lý nguồn nước, điều chỉnh phương thức canh tác đến phát triển chuỗi giá trị, hướng đến mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo đảm sinh kế cho người nông dân.
Lồng ghép rủi ro khí hậu vào quy hoạch đô thị, nông thôn

Lồng ghép rủi ro khí hậu vào quy hoạch đô thị, nông thôn

Điều chỉnh quy hoạch khu dân cư, nâng khả năng chống chịu của hạ tầng và phát triển công trình xanh là những nội dung được đề xuất trong nghiên cứu xây dựng kế hoạch ứng phó với biến đổi khí hậu ngành xây dựng giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Nâng tầm chè Thái Nguyên bằng hệ sinh thái tích hợp đa giá trị

Nâng tầm chè Thái Nguyên bằng hệ sinh thái tích hợp đa giá trị

Tại Diễn đàn Kinh tế chè quốc tế 2026, yêu cầu đổi mới tư duy phát triển ngành chè được đặt ra với trọng tâm kiến tạo hệ sinh thái kết nối văn hóa, khoa học công nghệ, du lịch và thị trường. Phát triển chè chất lượng cao, chè đạt tiêu chuẩn hữu cơ là một nội dung được đề cập nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, bảo vệ môi trường và sinh kế của người trồng chè.
ĐH Nông Lâm Huế thúc đẩy hợp tác khoa học, phát triển chăn nuôi bền vững

ĐH Nông Lâm Huế thúc đẩy hợp tác khoa học, phát triển chăn nuôi bền vững

Hội nghị AAAP 2026 là sự kiện kết nối khoa học, công nghệ, mở hợp tác, thúc đẩy chăn nuôi xanh, sạch, an toàn, tăng năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh...
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính