10:11 05/11/22 Print

Nông nghiệp hữu cơ là xu hướng tất yếu

Từ năm 2018 đến nay, nền nông nghiệp hữu cơ của nước ta phát triển mạnh mẽ nhờ các chính sách, Nghị định, Đề án… về phát triển nông nghiệp hữu cơ chính thức có hiệu lực.

Canh tác hữu cơ theo cách truyền thống đã có từ lâu

Nông nghiệp là ngành có lợi thế so sánh bởi tính đa dạng và quy mô sản lượng. Nhiều loại nông sản có sản lượng hàng đầu thế giới, có nhiều tiềm năng phát triển nhưng chưa được khai thác hợp lý.

Mặt khác, biến đổi khí hậu ngày càng ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp; yêu cầu tăng dân số trong những thập niên tới với tỉ lệ ngày càng tăng cao sẽ làm biến đổi sâu sắc môi trường sinh thái và nền nông nghiệp trên toàn cầu.

Ông Phạm Văn Duy - Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản. Ảnh: Mai Chiến

Chính vì vậy, nông nghiệp hữu cơ (NNHC) là xu hướng tất yếu vì đó là hệ thống sản xuất bảo vệ tài nguyên đất, hệ sinh thái và sức khỏe con người; đồng thời, sản xuất nông nghiệp hữu cơ tạo ra sản phẩm nông sản tốt, chất lượng, an toàn cho người tiêu dùng và bảo vệ người sản xuất trong quá trình sản xuất.

Ông Phạm Văn Duy, Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN-PTNT) cho biết, trước năm 2018, tại Việt Nam, canh tác hữu cơ theo cách truyền thống đã có từ hàng nghìn năm nay, nhưng sản xuất NNHC theo khái niệm hiện tại của IFOAM mới chỉ bắt đầu vào cuối những năm 1990 với một vài sáng kiến; chủ yếu tập trung vào việc khai thác các sản phẩm tự nhiên như chè, các loại gia vị và tinh dầu thực vật để xuất khẩu sang một số nước châu Âu.

Theo số liệu của FiBL, từ năm 2010 đến năm 2016 diện tích đất canh tác hữu cơ của Việt Nam tăng hơn 2,76 lần; tăng từ 19,27 ngàn ha năm 2010 lên 53,35 ngàn ha năm 2016. Tuy nhiên, diện tích vẫn thấp hơn nhiều so với các nước châu Á, đứng thứ ba trong ASEAN, sau Philipines (198,3 ngàn ha) và Indonesia (126 ngàn ha).

Sản phẩm trồng trọt hữu cơ chiếm tới 45%, còn lại chủ yếu là sản phẩm thủy sản hữu cơ và thu hái tự nhiên. Bên cạnh đó, diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản hữu cơ/sinh thái là 58.199 ha và diện tích rừng nguyên sinh để khai thác các sản phẩm hữu cơ tự nhiên là 7.208 ha.

Doanh số bán lẻ sản phẩm NNHC của Việt Nam đạt hơn 17 triệu USD, tiêu thụ sản phẩm hữu cơ theo đầu người là gần 0,2 USD. Tổng giá trị xuất khẩu các sản phẩm hữu cơ của Việt Nam là hơn 80 triệu USD. Các sản phẩm hữu cơ được xuất khẩu là chè, tôm, gạo, quế, hồi, tinh dầu, gia vị... tuy nhiên số lượng còn rất hạn chế.

Ngoài ra, sản xuất NNHC được triển khai tại hơn 40 tỉnh, thành phố với trên 12 mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả, các cây trồng có diện tích sản xuất hữu cơ nhiều nhất là lúa, rau, cây ăn quả, chè...

Về TCVN nông nghiệp hữu cơ: Bộ KH&CN đã xây dựng và công bố 8 TCVN về nông nghiệp hữu cơ, bao gồm TCVN 11041-1:2017 về yêu cầu chung đối với sản xuất, chế biến và ghi nhãn sản phẩm nông nghiệp hữu cơ; TCVN 11041-2:2017 về trồng trọt hữu cơ; TCVN 11041-3:2017 về chăn nuôi hữu cơ; TCVN 12134:2017 về yêu cầu đối với tổ chức chứng nhận sản phẩm nông nghiệp hữu cơ và một số TCVN đối với sản phẩm nông nghiệp hữu cơ đặc thù (TCVN 11041-5:2018 về gạo hữu cơ, TCVN 11041-6:2018 về chè hữu cơ, TCVN 11041-7:2018 về sữa hữu cơ, TCVN 11041-8:2018 về tôm hữu cơ).

Đầy đủ hành lang pháp lý cho nông nghiệp hữu cơ

Theo ông Duy, sau khi Nghị định số 109/2018/NĐ-CP về NNHC và Đề án Phát triển NNHC giai đoạn 2020 - 2030 được phê duyệt, chúng ta đã có hệ thống các văn bản quản lý Nhà nước về NNHC, các chính sách phát triển NNHC và các định hướng, nguồn lực cho phát triển NNHC từ trung ương tới địa phương. Đây là tiền đề cơ bản để NNHC Việt Nam phát triển bền vững.

Đến năm 2020, tổng diện tích đất NNHC Việt Nam khoảng trên 174.351 ha, tăng 47% so với năm 2016. Trong đó, diện tích đất trồng trọt hữu cơ đạt 63.536 ha (tăng 19% so với năm 2016), diện tích nuôi trồng thủy sản hữu cơ đạt 100.000 ha (tăng 71,8% so với năm 2016), diện tích thu hái tự nhiên NNHC đạt 12.450 ha (tăng 72,7% so với năm 2016).

Sản lượng sản phẩm được chứng nhận hữu cơ tuy chưa nhiều, nhưng số lượng và chủng loại sản phẩm đang ngày càng được mở rộng (đối với cả tiêu chuẩn trong nước và nước ngoài).

Nông dân Việt Nam hưởng ứng canh tác nông nghiệp hữu cơ. Ảnh: Mai Chiến

Theo báo cáo của địa phương năm 2021, các lĩnh vực được hỗ trợ đạt chứng nhận hữu cơ như sau:

Trồng trọt: Có 33 địa phương đã có triển khai hỗ trợ sản xuất hữu cơ trong lĩnh vực trồng trọt, tập trung lớn vào các sản phẩm như: lúa gạo (có 12 địa phương với gần 2.300 ha), rau củ (có 20 địa phương với gần 900 ha), trái cây (có 14 địa phương với hơn 14.000 ha), chè (có 10 địa phương với gần 8.000 ha), cà phê (có 1 địa phương là Gia Lai với 42 ha), hạt điều (có 2 địa phương với gần 4.000 ha), hồ tiêu (có 3 địa phương với gần 137 ha).

Các sản phẩm trồng trọt được chứng nhận theo TCVN và các tiêu chuẩn nước ngoài như EU, USDA, JAS, Canada, IFOAM, CERES, NOP, EEC, Trung Quốc, MAFRA KOREA.

Chăn nuôi: Có 4 địa phương đã có triển khai hỗ trợ sản xuất hữu cơ trong lĩnh vực chăn nuôi. Trong đó, chăn nuôi lợn có 3 địa phương là Hòa Bình, Cà Mau, Đăk Lăk với hơn 3.000 con/năm. Chăn nuôi bò sữa có 1 địa phương là Đăk Lăk với 100 con/năm. Chăn nuôi gà có 3 địa phương là Lâm Đồng, Cà Mau, Đăk Lăk với hơn 7.000 con/năm. Các sản phẩm chăn nuôi được chứng nhận theo TCVN và các tiêu chuẩn nước ngoài như EU, USDA NOP, JAS.

Thủy sản: Có 1 địa phương có triển khai hỗ trợ sản xuất hữu cơ trong lĩnh vực thủy sản là Cà Mau có 105 ha sản phẩm tôm được chứng nhận hữu cơ theo TCVN.

Lâm nghiệp: Có 4 địa phương có triển khai hỗ trợ sản xuất hữu cơ trong lĩnh vực lâm nghiệp với gần 500 ha sản phẩm hồi tại Lạng Sơn và hơn 10.000 ha sản phẩm quế tại Lào Cai, Yên Bái, Quảng Ninh. Các sản phẩm lâm nghiệp được chứng nhận theo TCVN và tiêu chuẩn EU.

“Hầu hết các địa phương trên cả nước đã tham gia sản xuất NNHC hoặc đang chuyển đổi sang canh tác hữu cơ, tăng từ 40 địa phương trong năm 2016 lên đến 57 địa phương trong năm 2021. Lực lượng các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh NNHC ngày một đông đảo, đóng góp đáng kể vào sự phát triển lĩnh vực này thời gian qua. Tính đến hết năm 2021, số lượng nhà sản xuất nông nghiệp hữu cơ là 17.174 cơ sở, nhà chế biến là 555; nhà xuất khẩu là 60 và nhà nhập khẩu là 40”, ông Duy cho hay.

Ông Duy cho biết thêm, đến hết năm 2021, các tổ chức, cá nhân tham gia vào quá trình sản xuất, chế biến và kinh doanh sản phẩm NNHC hiện nay chủ yếu là quy mô hộ gia đình (chiếm 98%), doanh nghiệp (0,5%) và HTX, THT (1,5%).

Sản xuất NNHC tập trung phần lớn tại khu vực Trung du miền núi phía Bắc (chiếm 47%), khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long (chiếm 31%) và khu vực Đồng bằng Sông Hồng (chiếm 20%), các khu vực khác như Tây Nguyên, Đông Nam Bộ chiếm tỷ lệ còn thấp.

“Hiện kim ngạch xuất khẩu sản phẩm NNHC đạt khoảng 335 triệu USD/năm với 180 thị trường trên thế giới; tăng hơn 418% giá trị xuất khẩu sản phẩm hữu cơ hàng năm giai đoạn 2010 – 2016”, ông Duy thông tin.

Chia sẻ về TCVN nông nghiệp hữu cơ, ông Duy cho hay: Hiện nay, Bộ KH&CN đang tiếp tục thực hiện biên soạn 5 TCVN về một số sản phẩm NNHC đặc thù, dự kiến công bố vào đầu năm 2023, nhằm bổ khuyết cho các tiêu chuẩn đã công bố (tiêu chuẩn về mật ong hữu cơ; tiêu chuẩn về nấm hữu cơ, rau mầm hữu cơ và trồng trọt hữu cơ trong nhà màng và trong thùng chứa; tiêu chuẩn về rong biển hữu cơ).

Ngoài ra, Bộ KH&CN cũng đang nghiên cứu để triển khai xây dựng tiêu chuẩn quốc gia về phân bón sử dụng trong NNHC nhằm tháo gỡ một số khó khăn cho người sản xuất hữu cơ hiện nay.

Về quy chuẩn, quy trình kỹ thuật: Đã ban hành Thông tư số 08/2021/TT-BNNPTNT ngày 3/8/2021 về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia muối thực phẩm và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia muối tinh. Đã xây dựng 5 bộ tài liệu hướng dẫn kỹ thuật quy trình sản xuất nông nghiệp hữu cơcho một số đối tượng cây, con cụ thể (cà phê, sữa, dừa, tôm lúa, chăn nuôi lợn) trên cơ sở các TCVN nông nghiệp hữu cơ và thực tiễn triển khai mô hình tại địa phương, đang trong quá trình hoàn thiện và sẽ ban hành trong năm 2022.

“Bộ NN-PTNT đã tiếp nhận hồ sơ và thực hiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chứng nhận sản phẩm phù hợp TCVN về NNHC cho 33 đơn vị của Việt Nam. Số lượng đơn vị được cấp số đăng ký hoạt động thử nghiệm là 102 tổ chức đánh giá sự phù hợp trên đối tượng thử nghiệm là đất, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, thủy sản, môi trường nuôi trồng thủy sản, an toàn thực phẩm, xét nghiệm bệnh động vật, giống cây trồng”, ông Duy chia sẻ.

“Hệ thống văn bản quy phạm về NNHC nói chung và các văn bản hướng dẫn đối với từng lĩnh vực được các cơ quan bộ ngành ở trung ương và địa phương quan tâm hoàn thiện và bổ sung đầy đủ.

Đến nay, có hơn 90% các địa phương trên cả nước quan tâm và chỉ đạo, hướng dẫn, khuyến khích sản xuất hữu cơ, tạo sự lan tỏa trong cộng đồng người sản xuất, doanh nghiệp. Số lượng các mô hình sản xuất và liên kết sản xuất, tiêu thụ theo quy trình canh tác hữu cơ tại các địa phương ngày càng nhiều giúp cho diện tích sản xuất hữu cơ tăng nhanh, qua đó nâng cao chất lượng nông sản so với canh tác theo phương thức truyền thống.

Không những thế, nhận thức và sự quan tâm của xã hội, người tiêu dùng đối với các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ có chất lượng, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và được chứng nhận theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế ngày càng được nâng lên”, ông Phạm Văn Duy chia sẻ về những thuận lợi trong việc phát triển NNHC tại Việt Nam.

Mai Chiến

Ý kiến bạn đọc

0 đánh giá TSKH. Hà Phúc Mịch: Nông nghiệp hữu cơ đã có chỗ đứng trong nền nông nghiệp Việt Nam

0
Chọn đánh giá của bạn

0 bình luận

Tin tức liên quan

Mỹ cáo buộc nhiều người đã bán thực phẩm thông thường với nhãn mác “hữu cơ”

Mỹ cáo buộc nhiều người đã bán thực phẩm thông thường với nhãn mác “hữu cơ”

Mới đây, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đã cập nhật các quy định xung quanh nhóm sản phẩm hữu cơ…

Bà con dân tộc thiểu số khấm khá nhờ trồng quế hữu cơ

Bà con dân tộc thiểu số khấm khá nhờ trồng quế hữu cơ

Lào Cai – Nhờ trồng cây quế hữu cơ đã giúp bà con thiểu số ở xã Nậm Lúc, huyện…

Phân bón hữu cơ lên “ngôi” (bài 2): Chuyển giao ứng dụng công nghệ Nhật Bản đến tận cơ sở

Phân bón hữu cơ lên “ngôi” (bài 2): Chuyển giao ứng dụng công nghệ Nhật Bản đến tận cơ sở

Bón phân hữu cơ giúp cây trồng đảm bảo chất dinh dưỡng; nguồn đất luôn tơi xốp, không bị bạc…

Phân bón hữu cơ lên

Phân bón hữu cơ lên "ngôi" (bài 1): Biến rác thải sinh hoạt thành phân bón hữu cơ

Nhờ "biến" rác thải sinh hoạt tại nguồn thành phân bón hữu cơ nên người dân giảm được chi phí…

Một số nguyên tắc chăn nuôi hữu cơ

Một số nguyên tắc chăn nuôi hữu cơ

Nông nghiệp hữu cơ là hệ thống sản xuất bảo vệ tài nguyên đất, hệ sinh thái và sức khoẻ…

Đầy đủ chính sách để phát triển phân bón hữu cơ

Đầy đủ chính sách để phát triển phân bón hữu cơ

Các chủ trương, chính sách để phát triển phân bón hữu cơ đã được xây dựng ngay từ giai đoạn…

Chuyển đổi đất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng là tiền đề để phát triển nông nghiệp hữu cơ

Chuyển đổi đất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng là tiền đề để phát triển nông nghiệp hữu cơ

(Hà Tĩnh) Nhờ chuyển đổi đất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phong trào sản xuất nông nghiệp sạch, nông…

 Tiềm năng thế mạnh của nông nghiệp hữu cơ tại Đắk Nông

Tiềm năng thế mạnh của nông nghiệp hữu cơ tại Đắk Nông

Theo Sở NN-PTNN tỉnh Đắk Nông, hiện nay trên địa bàn tỉnh chưa hình thành các vùng sản xuất nông…

Những giải pháp đột phá và thành quả bước đầu về phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Đồng Nai

Những giải pháp đột phá và thành quả bước đầu về phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Đồng Nai

Dù không có lợi thế phát triển nông nghiệp hữu cơ, nhưng đến nay Đồng Nai đã có 2 loại…

Chè Shan tuyết đánh chiếm thị trường Âu, Mỹ, nhân rộng diện tích hữu cơ

Chè Shan tuyết đánh chiếm thị trường Âu, Mỹ, nhân rộng diện tích hữu cơ

(Lào Cai) Chè Shan tuyết đã tiếp cận được thị trường EU và Mỹ, đồng thời nhân rộng được diện…

Tin mới cập nhật

Thứ vứt đi hoặc cho bò ăn giờ được săn lùng vì có quá nhiều công dụng quý

Thứ vứt đi hoặc cho bò ăn giờ được săn lùng vì có quá nhiều công dụng quý

Lõi ngô là một phế phẩm nông nghiệp trước kia thường bị vứt đi hoặc cho bò ăn, nhưng giờ…

Thêm 23 công ty Việt Nam được xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc

Thêm 23 công ty Việt Nam được xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc

Sau những động thái về mở cửa các cửa khẩu tại vùng biên cùng với đó Trung Quốc hiện là…

Ngư dân nhiều nơi ở miền Trung trúng đậm “lộc biển” đầu xuân        

Ngư dân nhiều nơi ở miền Trung trúng đậm “lộc biển” đầu xuân        

Từ ngày 1/2 đến 3/2, thời tiết ấm hơn giúp ngư dân Quảng Trị, Quảng Ngãi đi chuyến biển đầu…

Tuyên Quang: Khẩn trương gieo cấy, cung ứng vật tư kịp thời cho 18.000 ha lúa vụ xuân

Tuyên Quang: Khẩn trương gieo cấy, cung ứng vật tư kịp thời cho 18.000 ha lúa vụ xuân

Vụ xuân 2023 tỉnh Tuyên Quang đã khẩn trương gieo cấy 18.000 ha, tập huấn kỹ thuật sản xuất, cung…

Buôn Ma Thuột - điểm đến của cà phê thế giới

Buôn Ma Thuột - điểm đến của cà phê thế giới

Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8 với chủ đề “Buôn Ma Thuột - điểm đến của…

EU xây ‘Đài quan sát nông thôn’: Có mọi thông tin chỉ bằng một cú nhấp chuột

EU xây ‘Đài quan sát nông thôn’: Có mọi thông tin chỉ bằng một cú nhấp chuột

“Đài quan sát nông thôn” sẽ giúp bạn dễ dàng tìm kiếm mọi thông tin về các vùng nông thôn…

Hà Nội tích cực mở rộng sản xuất nông nghiệp xanh

Hà Nội tích cực mở rộng sản xuất nông nghiệp xanh

Hà Nội – Thời gian qua, các doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn TP. Hà Nội đang phát…

Xây dựng Vĩnh Phúc thành một tỉnh giàu đẹp văn minh

Xây dựng Vĩnh Phúc thành một tỉnh giàu đẹp văn minh

Ngày 3/2, tỉnh Vĩnh Phúc long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam…

Nông nghiệp là bệ đỡ của nền kinh tế

Nông nghiệp là bệ đỡ của nền kinh tế

An Giang - Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh An Giang khẳng định nông nghiệp tiếp tục là bệ đỡ giúp…

Nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn rất tiềm năng trong phát triển kinh tế nông nghiệp  

Nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn rất tiềm năng trong phát triển kinh tế nông nghiệp  

Những sản phẩm nông nghiệp hữu cơ thân thiện với môi trường ngày càng được nhiều người tiêu dùng đón…

Tin đọc nhiều

Vợ chồng GS “biết tuốt” Nguyễn Lân Dũng bị ung thư và giải pháp chống thuốc trừ sâu hóa học (Kì 1): Nỗi đau của cả dân tộc

Vợ chồng GS “biết tuốt” Nguyễn Lân Dũng bị ung thư và giải pháp chống thuốc trừ sâu hóa học (Kì 1): Nỗi đau của cả dân tộc

Là những giáo sư đầu ngành ở các lĩnh vực vi sinh vật và y học, đồng thời sống rất…

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Dư luận ở huyện Krông Păk (Đắk Lắk) rất xôn xao trước vụ việc Công ty Cổ phần Cà phê…

Vĩnh Phúc: Ghi nhận ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng, có đi ăn cỗ tiếp xúc với nhiều người

Vĩnh Phúc: Ghi nhận ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng, có đi ăn cỗ tiếp xúc với nhiều người

Vĩnh Phúc vừa ghi nhận một người đàn ông dương tính với ARS-CoV-2 sau khi tiếp xúc với vợ là…

Thêm nhiều nước EU cấm tiêu thụ mì Hảo Hảo: Tổng Giám đốc Acecook Việt Nam đang 'nói dối'?

Thêm nhiều nước EU cấm tiêu thụ mì Hảo Hảo: Tổng Giám đốc Acecook Việt Nam đang 'nói dối'?

Thêm nhiều nước EU cũng đưa ra cảnh báo thu hồi các sản phẩm mì Hảo Hảo của Công ty…

Tam Đảo - Vĩnh Phúc: Khách du lịch bị hành hung vì thắc mắc việc thu vé trông giữ xe “cắt cổ”?

Tam Đảo - Vĩnh Phúc: Khách du lịch bị hành hung vì thắc mắc việc thu vé trông giữ xe “cắt cổ”?

Công an thị trấn Tam Đảo giải quyết đơn tố cáo của công dân về hành vi có dấu hiệu…