22:01 31/01/22 Print

Thiêng liêng cây mía bên ban thờ ngày Tết

Rất nhiều người sau khi đi chơi Giao thừa về đã mua thêm hai cây mía về đặt hai bên ban thờ trong ngày đầu năm mới, với mong muốn đem tài lộc vào nhà.

Hai cây mía bên ban thờ ngày Tết

Mỗi khi Tết đến - Xuân về, bên cạnh mâm ngũ quả tượng trưng cho âm dương - ngũ hành, các gia đình người Việt thường tìm và chọn mua lấy hai cây mía thật to và thẳng để dựng hai bên bàn thờ tổ tiên.

Đối với người Việt Nam, mỗi sản vật được chọn để dâng lên bàn thờ gia tiên đều hàm chứa trong đó những ý nghĩa. Việc cây mía được sử dụng trong nghi lễ thờ cúng trong ngày Tết cổ truyền là một trường hợp như vậy.

Nếu như việc mua muối đầu năm mang ý nghĩa vị mặn của muối sẽ giúp xua đuổi những điều kém may mắn trong năm cũ và đem lại sự no đủ, tốt lành trong năm mới thì sự ngọt ngào của cây mía lại có ý nghĩa đem tài lộc về cho gia chủ.

Cây mía được chọn thờ phải được giữ nguyên tán lá, gốc rễ, róng (đốt, có nơi còn gọi là lóng) phải đều và nhất là không được sâu. Ý nghĩa đầu tiên của việc thờ cúng cây mía trong ngày Tết của người Việt là "sự nối kết".

Cây mía giống như một biểu tượng của sự giao hòa trời - đất, kết nối hai thế giới âm - dương. Mía còn thể hiện sự vươn lên mạnh mẽ, sự rắn chắc. Thế nên nó còn gửi gắm ước nguyện được vươn cao đến sự thành công và mong cầu sức khỏe...

Tán lá tượng trưng cho mây, trời. Gốc rễ tượng trưng cho đất, cho gốc cội gia đình. Những róng mía lúc này như những nấc thang nối liền đất - trời, âm - dương dẫn đón linh hồn tổ tiên từ trên trời trở hạ giới về sum vầy cùng cháu con trong những ngày đầu tiên của năm mới.

Trong lễ "tiễn ông vãi", con cháu sẽ chọn những sản vật là thành quả lao động trong năm cũ dâng lên gia tiên. Lúc này mía trở thành "đòn gánh" chuyên chở những sản vật ấy. Dọc đường đi không tránh khỏi những tà ma, cô hồn tranh cướp những tài sản con cháu đã dâng tặng tổ tiên, cây mía bây giờ là thứ vũ khí gần gũi nhất đánh đuổi tất cả. Có khi trên hành trình đôi chỗ gặp những khúc sông vắng không cầu, không đò... mía lại trở thành những cây cầu để lộ trình của tổ tiên được thuận lợi.

Phật giáo Ấn Độ, theo truyền thống trước đó, coi tổ tiên Thích ca là thuộc họ Cây Mía, tiếng Phạm là Gautama, phiên âm và chữ sang tiếng Hán là Cù Đàm hoặc còn đọc là Cồ Đàm. Về nguồn gốc của dòng họ mía của Phật, có nhiều thuyết được ghi sớm ở các kinh sách khác nhau, đại đồng tiểu dị.

Sách “Đại nhật kinh sớ” quyển thứ 16 chép, người tiên Cù Đàm (Cù đàm tiên), hành dâm giữa hư không, có giọt nước dơ bẩn rơi xuống mặt đất, mọc thành hai cây mía, sau đó nhờ ánh quang hợp của mặt trời mà sinh ra hai người con, một người trong đó làm vua họ Thích. Cho nên, tương truyền người tiên Cù Đàm là tổ của Thích Ca, và dòng họ Thích cũng nhân thế mà gọi là giống Cam giá tức giống Cây Mía.

Ở Việt Nam, khi vãn cảnh chùa, tức là đến với chốn Phật, phải trèo dốc cao, người ta thường bán mía làm gậy với ý nghĩa hồi hướng về cõi Phật tổ. Vậy, theo truyền thống, thờ tự là một nghi lễ chứa đựng cảm hứng ngược nguồn hướng cội mạnh mẽ, cây mía ở đây sẽ biểu tượng cho cội nguồn dòng họ của Phật tổ Như lai, thờ mía cũng là thờ cội nguồn Phật giáo.

Trong đời sống thực sinh, nhiều gốc tích của hành vi sẽ dần dần bị lãng quên, chỉ có tập tục là lưu giữ lâu bền như một quán tính văn hóa. Rồi dân gian, đến lượt nó lại sáng tạo ra nhiều truyền thuyết, giai thoại để giải thích lại, tạo ra tâm thức cộng đồng phong phú, thú vị.

Điều này tồn tại như một phong cách sáng tạo của nghệ thuật ngôn từ dân gian. Tuy nhiên, cảm hứng hướng đến nguồn cội thì vẫn đậm đà đặc biệt khi Tết đến, người ta ngẫm nghĩ về quá khứ, thực hành trong hiện tại và kì vọng về tương lai. Cây mía vốn đem lại sự ngọt lành trong đời sống, nay được thờ tự, lại thêm phần thiêng liêng, ý nghĩa.

Ở nước ta, mía được trồng nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc, trong đó có tỉnh Hòa Bình. Vào những ngày cuối năm, mía Hòa Bình được xuất bán đi nhiều nơi, nhiều địa phương trong cả nước. Mía Hòa Bình cũng đã được xuất ngoại. Đó là vào tháng 11/2021, hơn 10 tấn mía đã được sơ chế của HTX Dịch vụ nông, lâm nghiệp Tùng Dương (huyện Tân Lạc) sản xuất đã cất cánh “bay” sang Đức.

Lãng Hồng (t/h)

Ý kiến bạn đọc

0 đánh giá Chuối ngự Đại Hoàng “cháy hàng” dịp Tết

0
Chọn đánh giá của bạn

0 bình luận

Tin tức liên quan

Thêm 23 công ty Việt Nam được xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc

Thêm 23 công ty Việt Nam được xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc

Sau những động thái về mở cửa các cửa khẩu tại vùng biên cùng với đó Trung Quốc hiện là…

Ngư dân nhiều nơi ở miền Trung trúng đậm “lộc biển” đầu xuân        

Ngư dân nhiều nơi ở miền Trung trúng đậm “lộc biển” đầu xuân        

Từ ngày 1/2 đến 3/2, thời tiết ấm hơn giúp ngư dân Quảng Trị, Quảng Ngãi đi chuyến biển đầu…

Tuyên Quang: Khẩn trương gieo cấy, cung ứng vật tư kịp thời cho 18.000 ha lúa vụ xuân

Tuyên Quang: Khẩn trương gieo cấy, cung ứng vật tư kịp thời cho 18.000 ha lúa vụ xuân

Vụ xuân 2023 tỉnh Tuyên Quang đã khẩn trương gieo cấy 18.000 ha, tập huấn kỹ thuật sản xuất, cung…

Buôn Ma Thuột - điểm đến của cà phê thế giới

Buôn Ma Thuột - điểm đến của cà phê thế giới

Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8 với chủ đề “Buôn Ma Thuột - điểm đến của…

EU xây ‘Đài quan sát nông thôn’: Có mọi thông tin chỉ bằng một cú nhấp chuột

EU xây ‘Đài quan sát nông thôn’: Có mọi thông tin chỉ bằng một cú nhấp chuột

“Đài quan sát nông thôn” sẽ giúp bạn dễ dàng tìm kiếm mọi thông tin về các vùng nông thôn…

Xây dựng Vĩnh Phúc thành một tỉnh giàu đẹp văn minh

Xây dựng Vĩnh Phúc thành một tỉnh giàu đẹp văn minh

Ngày 3/2, tỉnh Vĩnh Phúc long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam…

Nông nghiệp là bệ đỡ của nền kinh tế

Nông nghiệp là bệ đỡ của nền kinh tế

An Giang - Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh An Giang khẳng định nông nghiệp tiếp tục là bệ đỡ giúp…

Sở NN&PTNT Bắc Giang cải cách hành chính, doanh nghiệp – người dân hài lòng

Sở NN&PTNT Bắc Giang cải cách hành chính, doanh nghiệp – người dân hài lòng

Bắc Giang – Với quyết tâm thực hiện nhiều giải pháp trong hoạt động, Sở NN&PTNT Bắc Giang đã dẫn…

Vĩnh Phúc khai mạc Hội báo Xuân và triển lãm “Vĩnh Phúc - 60 năm hành trình khát vọng”

Vĩnh Phúc khai mạc Hội báo Xuân và triển lãm “Vĩnh Phúc - 60 năm hành trình khát vọng”

Chiều 2/2, tại thành phố Vĩnh Yên, Hội Nhà báo tỉnh Vĩnh Phúc phối hợp với Ban Tuyên giáo tỉnh,…

Mỹ cáo buộc nhiều người đã bán thực phẩm thông thường với nhãn mác “hữu cơ”

Mỹ cáo buộc nhiều người đã bán thực phẩm thông thường với nhãn mác “hữu cơ”

Mới đây, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đã cập nhật các quy định xung quanh nhóm sản phẩm hữu cơ…

Tin mới cập nhật

Thứ vứt đi hoặc cho bò ăn giờ được săn lùng vì có quá nhiều công dụng quý

Thứ vứt đi hoặc cho bò ăn giờ được săn lùng vì có quá nhiều công dụng quý

Lõi ngô là một phế phẩm nông nghiệp trước kia thường bị vứt đi hoặc cho bò ăn, nhưng giờ…

Thêm 23 công ty Việt Nam được xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc

Thêm 23 công ty Việt Nam được xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc

Sau những động thái về mở cửa các cửa khẩu tại vùng biên cùng với đó Trung Quốc hiện là…

Ngư dân nhiều nơi ở miền Trung trúng đậm “lộc biển” đầu xuân        

Ngư dân nhiều nơi ở miền Trung trúng đậm “lộc biển” đầu xuân        

Từ ngày 1/2 đến 3/2, thời tiết ấm hơn giúp ngư dân Quảng Trị, Quảng Ngãi đi chuyến biển đầu…

Tuyên Quang: Khẩn trương gieo cấy, cung ứng vật tư kịp thời cho 18.000 ha lúa vụ xuân

Tuyên Quang: Khẩn trương gieo cấy, cung ứng vật tư kịp thời cho 18.000 ha lúa vụ xuân

Vụ xuân 2023 tỉnh Tuyên Quang đã khẩn trương gieo cấy 18.000 ha, tập huấn kỹ thuật sản xuất, cung…

Buôn Ma Thuột - điểm đến của cà phê thế giới

Buôn Ma Thuột - điểm đến của cà phê thế giới

Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8 với chủ đề “Buôn Ma Thuột - điểm đến của…

EU xây ‘Đài quan sát nông thôn’: Có mọi thông tin chỉ bằng một cú nhấp chuột

EU xây ‘Đài quan sát nông thôn’: Có mọi thông tin chỉ bằng một cú nhấp chuột

“Đài quan sát nông thôn” sẽ giúp bạn dễ dàng tìm kiếm mọi thông tin về các vùng nông thôn…

Hà Nội tích cực mở rộng sản xuất nông nghiệp xanh

Hà Nội tích cực mở rộng sản xuất nông nghiệp xanh

Hà Nội – Thời gian qua, các doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn TP. Hà Nội đang phát…

Xây dựng Vĩnh Phúc thành một tỉnh giàu đẹp văn minh

Xây dựng Vĩnh Phúc thành một tỉnh giàu đẹp văn minh

Ngày 3/2, tỉnh Vĩnh Phúc long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam…

Nông nghiệp là bệ đỡ của nền kinh tế

Nông nghiệp là bệ đỡ của nền kinh tế

An Giang - Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh An Giang khẳng định nông nghiệp tiếp tục là bệ đỡ giúp…

Nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn rất tiềm năng trong phát triển kinh tế nông nghiệp  

Nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn rất tiềm năng trong phát triển kinh tế nông nghiệp  

Những sản phẩm nông nghiệp hữu cơ thân thiện với môi trường ngày càng được nhiều người tiêu dùng đón…

Tin đọc nhiều

Vợ chồng GS “biết tuốt” Nguyễn Lân Dũng bị ung thư và giải pháp chống thuốc trừ sâu hóa học (Kì 1): Nỗi đau của cả dân tộc

Vợ chồng GS “biết tuốt” Nguyễn Lân Dũng bị ung thư và giải pháp chống thuốc trừ sâu hóa học (Kì 1): Nỗi đau của cả dân tộc

Là những giáo sư đầu ngành ở các lĩnh vực vi sinh vật và y học, đồng thời sống rất…

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Dư luận ở huyện Krông Păk (Đắk Lắk) rất xôn xao trước vụ việc Công ty Cổ phần Cà phê…

Vĩnh Phúc: Ghi nhận ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng, có đi ăn cỗ tiếp xúc với nhiều người

Vĩnh Phúc: Ghi nhận ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng, có đi ăn cỗ tiếp xúc với nhiều người

Vĩnh Phúc vừa ghi nhận một người đàn ông dương tính với ARS-CoV-2 sau khi tiếp xúc với vợ là…

Thêm nhiều nước EU cấm tiêu thụ mì Hảo Hảo: Tổng Giám đốc Acecook Việt Nam đang 'nói dối'?

Thêm nhiều nước EU cấm tiêu thụ mì Hảo Hảo: Tổng Giám đốc Acecook Việt Nam đang 'nói dối'?

Thêm nhiều nước EU cũng đưa ra cảnh báo thu hồi các sản phẩm mì Hảo Hảo của Công ty…

Tam Đảo - Vĩnh Phúc: Khách du lịch bị hành hung vì thắc mắc việc thu vé trông giữ xe “cắt cổ”?

Tam Đảo - Vĩnh Phúc: Khách du lịch bị hành hung vì thắc mắc việc thu vé trông giữ xe “cắt cổ”?

Công an thị trấn Tam Đảo giải quyết đơn tố cáo của công dân về hành vi có dấu hiệu…