07:04 09/04/22 Print

Giỗ Tổ Hùng Vương - một di sản vô cùng giá trị, độc đáo

Lễ hội Đền Hùng còn gọi là Giỗ tổ Hùng Vương, một lễ hội lớn nhằm tưởng nhớ và tỏ lòng biết ơn công lao lập nước của các vua Hùng, những vị vua đầu tiên của dân tộc.

"Các Vua Hùng đã có công dựng nước – Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước".

Với niềm tin thành kính, trong lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước, hết thế hệ này qua thế hệ khác, người Việt ở vùng đất cổ Phong Châu đã không ngừng giữ gìn hương hỏa, thờ phụng các Vua Hùng và đồng bào cả nước, trong nước và nước ngoài không nguôi lòng thành kính hướng về đất Tổ.

Các nhà nghiên cứu gọi đó là thực hành, vun đắp và lưu truyền tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương thể hiện lòng biết ơn tiên tổ, khởi nguyên của dân tộc. Do ý nghĩa đặc biệt đó, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là được đánh giá là một hiện tượng văn hóa có sức sống mãnh liệt, sức lan toả sâu rộng và bền vững trong cộng đồng người Việt.

“Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày Giỗ Tổ mồng mười tháng ba

Khắp miền truyền mãi câu ca

Nước non vẫn nước non nhà ngàn năm”

Câu ca dao đậm đà tình nghĩa đã đi vào lòng mỗi người dân Việt Nam từ thế hệ này sang thế hệ khác. Hàng ngàn năm nay, Đền Hùng - nơi cội nguồn của dân tộc, của đất nước luôn là biểu tượng tôn kính, linh nghiêm quy tụ và gắn bó với dân tộc Việt Nam.

Theo truyền thuyết thì Lạc Long Quân và Âu Cơ được xem như là Thủy Tổ người Việt, cha mẹ của các Vua Hùng. Lễ hội Đền Hùng còn được gọi là ngày Giỗ Tổ Hùng Vương.

Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương diễn ra vào ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch hàng năm tại Đền Hùng, Việt Trì, Phú Thọ. Trước đó hàng tuần, lễ hội đã diễn ra với nhiều hoạt động văn hoá dân gian và kết thúc vào ngày 10 tháng 3 âm lịch với Lễ rước kiệu và dâng hương tại Đền Thượng.

Người dân khắp nơi hành hương về với cuội nguồn

Từ xa xưa Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương đã có vị thế đặc biệt trong tâm thức của người Việt. Bản ngọc phả viết thời Trần, năm 1470 đời vua Lê Thánh Tông và đời vua Lê Kính Tông năm 1601 sao chép đóng dấu kiềm để tại Đền Hùng, nói rằng: "...Từ nhà Triệu, nhà Đinh, nhà Lê, nhà Lý, nhà Trần đến triều đại ta bây giờ là Hồng Đức Hậu Lê vẫn cùng hương khói trong ngôi đền ở làng Trung Nghĩa. Những ruộng đất sưu thuế từ xưa để lại dùng vào việc cúng tế vẫn không thay đổi...".

Như vậy, có thể hiểu từ thời Hậu Lê trở về trước các triều đại đều quản lý Đền Hùng theo cách giao thẳng cho dân sở tại trông nom, sửa chữa, cúng bái, làm Giỗ Tổ ngày 10 tháng 3 âm lịch. Bù lại họ được miễn nộp thuế 500 mẫu ruộng, miễn đóng sưu, miễn đi phu đi lính.

Lực lượng thanh niên tình nguyện vệ sinh môi trường tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng.

Đến đời nhà Nguyễn vào năm Khải Định thứ 2 (1917), Tuần phủ Phú Thọ Lê Trung Ngọc đã trình bộ Lễ định ngày 10 tháng 3 âm lịch hàng năm làm ngày Quốc tế (Quốc lễ, Quốc giỗ). Điều này được tấm bia Hùng Vương từ khảo do Tham tri Bùi Ngọc Hoàn, Tuần phủ tỉnh Phú Thọ, lập năm Bảo Đại thứ 15 (1940) cũng đang đặt ở Đền Thượng trên núi Hùng, xác nhận: "Trước đây, ngày Quốc tế lấy vào mùa thu làm định kỳ".

Đến năm Khải Định thứ hai (dương lịch là năm 1917), Tuần phủ Phú Thọ là Lê Trung Ngọc có công văn xin bộ Lễ ấn định ngày mồng Mười tháng Ba hằng năm làm ngày Quốc tế, tức trước ngày giỗ tổ Hùng Vương đời thứ 18 một ngày. Còn ngày giỗ (11 tháng Ba) do dân sở tại làm lễ". Kể từ đây, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương ngày 10 tháng 3 âm lịch hàng năm được chính thức hóa bằng luật pháp.

Trưng bày trên 150 hiện vật phục vụ Giỗ Tổ Hùng Vương

Sau cách mạng tháng Tám (1945) Đảng, Nhà nước ta rất quan tâm tới Đền Hùng, Chủ tịch Hồ Chí Minh, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đều đã về thăm viếng tại đây. Kế tục truyền thống cao đẹp của cha ông, nhất là đạo đức "uống nước nhớ nguồn", ngay sau cách mạng thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh của Chủ Tịch nước số 22/SL - CTN ngày 18 tháng 2 năm 1946 cho công chức nghỉ ngày 10 tháng 3 âm lịch hàng năm để tham gia tổ chức các hoạt động Giỗ Tổ Hùng Vương - hướng về cội nguồn dân tộc.

Trong ngày Giỗ Tổ năm Bính Tuất (1946) - năm đầu tiên của Chính phủ mới được thành lập, cụ Huỳnh Thúc Kháng - Quyền Chủ tịch nước đã dâng một tấm bản đồ Tổ quốc Việt Nam và một thanh gươm quý nhằm báo cáo với Tổ tiên về đất nước bị xâm lăng và cầu mong Tổ tiên phù hộ cho quốc thái dân an, thiên hạ thái bình cùng nhau đoàn kết, đánh tan giặc xâm lược, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của đất nước.

Rước kiệu trong Lễ hội Đền Hùng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã có hai lần về thăm Đền Hùng (19/9/1954 và 19/8/1962). Tại đây Người đã có câu nói bất hủ: "Các Vua Hùng đã có công dựng nước - Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước". Người còn nhắc: "Phải chú ý bảo vệ, trồng thêm hoa, thêm cây cối để Đền Hùng ngày càng trang nghiêm và đẹp đẽ, thành công viên lịch sử cho con cháu sau này đến tham quan".

Năm 1995, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương đã được Ban Bí thư ghi trong thông báo là ngày lễ lớn trong năm. Ngành Văn hóa thông tin - thể thao phối hợp với các ngành chức năng đã tổ chức lễ hội trong thời gian 10 ngày (từ 1/3 - 10/3 âm lịch).

Tại Nghị định số 82/2001/NĐ-CP ngày 06/11/2001 về Nghi lễ Nhà nước, trong đó có nội dung quy định cụ thể về quy mô tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương, cụ thể như sau: "Năm chẵn" là số năm kỷ niệm có chữ số cuối cùng là "0"; Bộ Văn hoá - Thông tin và Ủy ban Nhân dân tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ hội; mời đại diện lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể dự Lễ dâng hương.

Cổng chính vào Khu Di tích lịch sử Đền Hùng.

Còn "năm tròn" là số năm kỷ niệm có chữ số cuối cùng là "5"; UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ hội; mời đại diện lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể dự Lễ dâng hương.

Ngoài ra, "năm lẻ" là số năm kỷ niệm có các chữ số cuối cùng còn lại. Ủy ban Nhân dân tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ hội; mời lãnh đạo Bộ Văn hoá - Thông tin dự lễ dâng hương và tổ chức các hoạt động trong lễ hội.

Trước đó, ngày 02/4/2007, Quốc Hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã phê chuẩn sửa đổi, bổ sung Điều 73 của Luật Lao động cho người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch). Kể từ đây, ngày 10/3 âm lịch hàng năm đã trở thành ngày lễ lớn - QUỐC LỄ mang ý nghĩa bản sắc văn hóa dân tộc.

Cầu đi bộ Mai An Tiêm được khánh thành và đưa vào sử dụng, tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp ở khu di tích.

Ngày giỗ Tổ Hùng Vương hàng năm là ngày hội chung của toàn dân, ngày mà mọi trái tim dù đang sống và làm việc ở muôn nơi vẫn đập chung một nhịp, mọi cặp mắt đều nhìn về cùng một hướng. Trong ngày này, nhân dân cả nước còn có điều kiện để tham gia vào các hoạt động văn hóa thể hiện lòng thành kính tri ân các Vua Hùng đã có công dựng nước và các bậc tiền nhân đã vì dân giữ nước.

Trong hồ sơ đề trình UNESCO công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” là di sản văn hoá thế giới đã nêu rõ giá trị của di sản là thể hiện lòng tôn kính đối với tổ tiên, theo tinh thần “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

Theo đánh giá của các chuyên gia UNESCO, "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương" đã đáp ứng được tiêu chí quan trọng nhất trong 5 tiêu chí, đó là, di sản có giá trị nổi bật mang tính toàn cầu, khích lệ ý thức chung của mọi dân tộc trong việc thúc đẩy giá trị đó. Vì vậy, ngày 6/12/2012, UNESCO đã chính thức công nhận "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ", biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết, truyền thống đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Lễ hội Đền Hùng - Nơi hội tụ tín ngưỡng cầu mùa

Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng còn là dịp để giáo dục truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", lòng biết ơn sâu sắc các Vua Hùng đã có công dựng nước và các bậc tiền nhân kiên cường chống giặc ngoại xâm giữ nước, đồng thời còn là dịp quan trọng để chúng ta quảng bá ra thế giới về một Di sản vô cùng giá trị, độc đáo, đã tồn tại hàng nghìn năm, ăn sâu vào tâm hồn, tình cảm, trở thành đạo lý truyền thống của đồng bào cả nước, kiều bào ta ở nước ngoài, là ngày để toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta cùng nguyện một lòng mãi mãi khắc ghi lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước - Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

Xuân Hiền (T/h)

Ý kiến bạn đọc

0 đánh giá Phú Thọ: Quảng bá, liên kết tiêu thụ các sản phẩm OCOP gắn với du lịch

0
Chọn đánh giá của bạn

0 bình luận

Tin tức liên quan

Tăng cường sức khoẻ cho vật nuôi khi thời tiết giá rét

Tăng cường sức khoẻ cho vật nuôi khi thời tiết giá rét

Đảm bảo nguồn thức ăn, vệ sinh chuồng nuôi sạch sẽ, tiêm vắc xin, bổ sung vitamin, các thuốc trợ…

Bức tranh nông nghiệp tháng 11: Chăn nuôi ổn định, thủy sản tăng trưởng khả quan

Bức tranh nông nghiệp tháng 11: Chăn nuôi ổn định, thủy sản tăng trưởng khả quan

Bức tranh nông nghiệp tháng 11/2022 với nhiều gam màu sáng. Chăn nuôi ổn định, dịch bệnh được kiểm soát…

Cuộc sống “vạn kết nối” tại tổ hợp căn hộ Hanoi Melody Residences

Cuộc sống “vạn kết nối” tại tổ hợp căn hộ Hanoi Melody Residences

Là một trong số ít dự án nội đô mang đến không gian sống thoáng đãng, tiện ích ngay ngưỡng…

Tôn vinh các điển hình tiên tiến nông nghiệp hữu cơ toàn quốc lần thứ II

Tôn vinh các điển hình tiên tiến nông nghiệp hữu cơ toàn quốc lần thứ II

Sáng ngày 26/11, tại Hà Nội, Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 10…

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Dư luận ở huyện Krông Păk (Đắk Lắk) rất xôn xao trước vụ việc Công ty Cổ phần Cà phê…

Kết nối ẩm thực châu Âu và Việt Nam

Kết nối ẩm thực châu Âu và Việt Nam

Chiều ngày 23/11, tại Hà Nội, Liên minh châu Âu (EU) tổ chức Diễn đàn Giao lưu kết nối ẩm…

Kiểm lâm, bảo vệ rừng nghỉ hàng loạt: Giật mình mức lương nhưng đầy nguy hiểm rình rập

Kiểm lâm, bảo vệ rừng nghỉ hàng loạt: Giật mình mức lương nhưng đầy nguy hiểm rình rập

(Bình Thuận) – Trong gần 2 năm qua số lượng kiểm lâm, lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng tại…

Hơn 600 học sinh ở Nha Trang bị ngộ độc: Độc tố khuẩn Salmonella nguy hiểm như thế nào?

Hơn 600 học sinh ở Nha Trang bị ngộ độc: Độc tố khuẩn Salmonella nguy hiểm như thế nào?

Vi khuẩn Salmonella chết càng nhiều càng có nhiều độc tố giải phóng tấn công vào cơ thể người nhiễm.

600 học sinh Trường iSchool Nha Trang nghi ngộ độc: Có thể khởi tố hình sự để điều tra nguyên nhân

600 học sinh Trường iSchool Nha Trang nghi ngộ độc: Có thể khởi tố hình sự để điều tra nguyên nhân

Văn phòng UBND tỉnh Khánh Hoà vừa có thông cáo báo chí về vụ ngộ độc tập thể tại Trường…

Mới lạ: Chăn nuôi gà cho nghe nhạc thính phòng, trữ tình

Mới lạ: Chăn nuôi gà cho nghe nhạc thính phòng, trữ tình

Để thuần tính cho gà, gia đình anh sử dụng thêm biện pháp cho gà nghe nhạc và nhạc được…

Tin mới cập nhật

Tăng cường sức khoẻ cho vật nuôi khi thời tiết giá rét

Tăng cường sức khoẻ cho vật nuôi khi thời tiết giá rét

Đảm bảo nguồn thức ăn, vệ sinh chuồng nuôi sạch sẽ, tiêm vắc xin, bổ sung vitamin, các thuốc trợ…

Bắc Bộ trời chuyển rét, có nơi dưới 3°C

Bắc Bộ trời chuyển rét, có nơi dưới 3°C

Sáng sớm nay (30/11), không khí lạnh đã tiến sát đến vùng biên giới phía Bắc của nước ta. Trời…

Thay ăn thịt cá bằng con bò lúc nhúc nhiều người ghê sợ: Nên hay không?

Thay ăn thịt cá bằng con bò lúc nhúc nhiều người ghê sợ: Nên hay không?

Hiện đang có một trào lưu kêu gọi ăn côn trùng thay cho thịt cá để để bảo vệ môi…

Bức tranh nông nghiệp tháng 11: Chăn nuôi ổn định, thủy sản tăng trưởng khả quan

Bức tranh nông nghiệp tháng 11: Chăn nuôi ổn định, thủy sản tăng trưởng khả quan

Bức tranh nông nghiệp tháng 11/2022 với nhiều gam màu sáng. Chăn nuôi ổn định, dịch bệnh được kiểm soát…

Ấu trùng của loài cực độc là đặc sản hữu cơ được dân nhậu săn lùng

Ấu trùng của loài cực độc là đặc sản hữu cơ được dân nhậu săn lùng

Nhộng ong và ong non của ong vò vẽ rất ngon và bổ dưỡng, vì thế được nhiều người yêu…

Hỗ trợ xây dựng sản phẩm OCOP Bạc Liêu

Hỗ trợ xây dựng sản phẩm OCOP Bạc Liêu

Qua gần 4 năm thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm, Bạc Liêu có 91 sản phẩm được…

Hướng đến mục tiêu Net Zero 2050, Vinamilk tiếp tục hành trình trồng hàng triệu cây xanh

Hướng đến mục tiêu Net Zero 2050, Vinamilk tiếp tục hành trình trồng hàng triệu cây xanh

Thông điệp của Việt Nam tại COP 27 diễn ra tại Ai Cập vừa qua là "Cam kết đi đôi…

Kiểm tra trên 3.000 vụ gian lận thương mại tại Hà Nội

Kiểm tra trên 3.000 vụ gian lận thương mại tại Hà Nội

Tháng 11/2022, các lực lượng chức năng trong Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hà Nội đã kiểm tra 3.289…

An Giang xây dựng Trung tâm đầu mối lúa gạo cấp vùng nghìn tỷ nhằm tối đa hóa doanh thu

An Giang xây dựng Trung tâm đầu mối lúa gạo cấp vùng nghìn tỷ nhằm tối đa hóa doanh thu

Dự án được triển khai thực hiện trên địa bàn xã Vĩnh Bình, huyện Châu Thành với tổng diện tích…

Cô gái người Tày với niềm đam mê làm nông nghiệp hữu cơ

Cô gái người Tày với niềm đam mê làm nông nghiệp hữu cơ

Bắc Kạn - Xã Yến Dương, huyện Ba Bể có số hộ nghèo chiếm 70% đến nay đã từng bước…

Tin đọc nhiều

Vợ chồng GS “biết tuốt” Nguyễn Lân Dũng bị ung thư và giải pháp chống thuốc trừ sâu hóa học (Kì 1): Nỗi đau của cả dân tộc

Vợ chồng GS “biết tuốt” Nguyễn Lân Dũng bị ung thư và giải pháp chống thuốc trừ sâu hóa học (Kì 1): Nỗi đau của cả dân tộc

Là những giáo sư đầu ngành ở các lĩnh vực vi sinh vật và y học, đồng thời sống rất…

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Đắk Lắk: Giải mã uẩn khúc đằng sau vụ chặt phá vườn cà phê ở Hòa Đông

Dư luận ở huyện Krông Păk (Đắk Lắk) rất xôn xao trước vụ việc Công ty Cổ phần Cà phê…

Vĩnh Phúc: Ghi nhận ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng, có đi ăn cỗ tiếp xúc với nhiều người

Vĩnh Phúc: Ghi nhận ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng, có đi ăn cỗ tiếp xúc với nhiều người

Vĩnh Phúc vừa ghi nhận một người đàn ông dương tính với ARS-CoV-2 sau khi tiếp xúc với vợ là…

Thêm nhiều nước EU cấm tiêu thụ mì Hảo Hảo: Tổng Giám đốc Acecook Việt Nam đang 'nói dối'?

Thêm nhiều nước EU cấm tiêu thụ mì Hảo Hảo: Tổng Giám đốc Acecook Việt Nam đang 'nói dối'?

Thêm nhiều nước EU cũng đưa ra cảnh báo thu hồi các sản phẩm mì Hảo Hảo của Công ty…

Tam Đảo - Vĩnh Phúc: Khách du lịch bị hành hung vì thắc mắc việc thu vé trông giữ xe “cắt cổ”?

Tam Đảo - Vĩnh Phúc: Khách du lịch bị hành hung vì thắc mắc việc thu vé trông giữ xe “cắt cổ”?

Công an thị trấn Tam Đảo giải quyết đơn tố cáo của công dân về hành vi có dấu hiệu…

Quảng cáo slide danh mục tin